7 pytań, które powinieneś zadać finansiście na koniec roku

Pytania do Twojego finansisty na koniec roku

Mamy końcówkę roku, więc dla wielu firm jest to okres, w którym na pierwszy plan wychodzi, nomen omen, planowanie i podsumowania. Natomiast to, co widzimy często przez ostatnie lata, to fakt, że wielu Przedsiębiorców plany na kolejny rok kończy mniej-więcej w marcu. Więc jeżeli tak wyglądało to ostatnio u Ciebie, to ten odcinek artykuł jest tworzony z myślą o Tobie – na podstawie 76. odcinka podcastu Finanse w Twojej Firmie:

Aby posłuchać nagrania w całości, skorzystaj z jednego z poniższych linków: 

Posłuchaj w Spotify | Posłuchaj w Apple Podcasts

Dlaczego planowanie finansowe jest kluczowe na koniec roku

Przedsiębiorcy czekają często do ostatniej chwili – i budzą się w okresie między świętami a nowym rokiem, odrywają się od stołu w drugi dzień świąt i przypominają sobie, że chyba przydałby się jakiś plan. I tak mija styczeń, luty, a planu dalej nie ma. Więc to, jak my myślimy o podsumowaniach i planowaniu w finansach, jest dość proste:

1. Plan na kolejny rok powinien być gotowy najpóźniej na pierwszego stycznia
2. Ludzie zazwyczaj zwalniają tempo pracy od 6 grudnia
3. Dobre zaplanowanie roku wymaga dobrego podsumowania poprzedniego

I tak, łącząc te trzy fakty, możemy z doświadczenia powiedzieć, że pierwsze analizy mające na celu podsumowanie roku warto zaczynać już w październiku, tak, żeby na koniec listopada mieć je już praktycznie zamknięte. I żeby swoje plany na nowy rok skończyć maksymalnie do połowy grudnia. Więc jak najbardziej październik czy listopad to są odpowiednie miesiące na to, żeby weryfikować, jak wyglądamy z realizacją i robić założenia na kolejny rok.

7 pytań, które warto zadać Twojemu finansiście

I nawiązując do tego – dziś opowiemy Ci o 7 pytaniach, które warto zadać Twojemu finansiście przy okazji podsumowań i planowania roku. Jeżeli natomiast nie masz finansisty, to zachęcamy do przesłuchania odcinków z ostatnich lat – czyli odcinka 25 pod tytułem „Jak podsumować rok w finansach firmy?” i odcinka 52, który nazywa się „Jak dobrze wejść w Nowy Rok jako Przedsiębiorca”, gdzie opowiadamy o 5 spotkaniach, które w tym okresie warto odbyć. A tymczasem – zaczynamy z naszymi pytaniami.

Pytanie 1: Czy zrealizowaliśmy nasze cele?

To jest fundamentalne pytanie, które na dobrą sprawę bardzo dobrze podsumowuje rok. Może ono zawierać następujące pogłebienia:

• Czy osiągnęliśmy zakładany poziom przychodów?
• Czy osiągnęliśmy zakładany poziom marży?
• Jak wyglądają nasze koszty stałe w odniesieniu do tego, co chcieliśmy dowieźć?
• Czy zachowaliśmy odpowiednią płynność finansową?

I to jest istotne pytanie z kilku powodów – bo z naszej perspektywy, oprócz weryfikacji tego, gdzie jesteśmy, całkiem nieźle pokazuje ono, czy właściwie zaplanowaliśmy ten rok. Pomaga zastanowić się, czego nauczył nas ten rok w kwestii finansów i co możemy poprawić, aby lepiej zaplanować kolejny. Więc to byłoby pierwsze ważne pytanie – czy osiągnęliśmy nasze cele?

Pytanie 2: Jakie cele stawiamy sobie na kolejny rok?

Czyli biorąc pod uwagę to, gdzie jesteśmy, to gdzie chcemy być za rok? Jeżeli masz jakiś cel długoterminowy – na przykład pięcio- czy dziesięcioletni – to jaką część tego celu chcesz zrealizować w najbliższym roku? Bo to, o czym trzeba pamiętać, to że finanse są efektem decyzji strategicznych, więc kluczowe jest to, żeby podjąć te strategiczne decyzje i finanse układać według nich. Na jakim rynku jesteś, na jakiej marży, na jakiej skali, w jakim modelu biznesowym – i tak dalej. Czyli najpierw jest strategia – pewne koncepcje, założenia, a finanse są dopiero pochodną tych decyzji.

Pytanie 3: Co się stało z naszą rentownością i jakie są trendy?

Czyli prosta analiza – gdzie zarabiamy najwięcej? Na jakich produktach, usługach, czy klientach, na jakich produktach czy grupach tych produktów albo usług. A idąc dalej – jak wyglądają trendy? Czyli jak zmienia się to w czasie? Czy rentowność wzrosła czy spadła? I jak szybko rosną koszty w odniesieniu do przychodów? Szybciej czy wolniej? Aby sprawdzić, czy kierunek, w którym się poruszasz, jest odpowiedni. Czy jeżeli dalej będziesz rozwijać firmę w ten sam sposób, to czy zaprowadzi Cię to w dobrym kierunku, czy może są potrzebne gruntowne zmiany i praca u podstaw.

Pytanie 4: Co się stało z naszą płynnością i jakie są trendy?

Aby przeanalizować i zastanowić się, czy Twoja płynność finansowa uległa zmianie – czy klienci płacą Ci na czas, czy masz więcej sytuacji wymagających windykacji? Jak wygląda Twój cykl konwersji gotówki? Bo to jest normalne, że w ciągu roku te terminy płatności – na przykład u dostawców – się zmieniają. I końcówka roku to dobry moment, żeby przeanalizować to zbiorczo. Szczególnie, jeżeli jako Właściciel jesteś już daleko od operacji i nie masz pojęcia, jak te terminy płatności wyglądają. To jest też moment, żeby zapytać Twojego finansisty, jak te terminy płatności i kredyty kupieckie wpłynęły na Twoje zapotrzebowanie na gotówkę. Żeby nie obudzić się w sytuacji, w której terminy płatności zmieniają się powoli – aż w pewnym momencie budzisz się bez gotówki na wynagrodzenia.

Pytanie 5: Co się stało z naszą efektywnością i jakie są trendy?

Co działo się ze wskaźnikami efektywności na przestrzeni całego roku? Szczególnie w firmach usługowych czy produkcyjnych można mierzyć i analizować kwestie takie jak utylizacja – czyli jaki procent swojego czasu Twoi ludzie pracują efektywnie, czy na przykład, jak na przestrzeni roku wyglądała proporcja wynagrodzeń działów nadzoru do działów operacyjnych. Można też podpytać finansisty, jaki jest udział kosztów stałych w kosztach operacyjnych, albo jakie są wynagrodzenia administracyjne względem na przykład kosztów operacyjnych. Czyli wszystkie te wskaźniki, które mówią o tym, jak efektywnie, jak wydajnie działa Twoja organizacja i jej procesy. Czy jesteście dziś jako organizacja bardziej czy mniej wydajni niż było to rok temu? Więc na przykład – czy dziś, dzięki wdrażaniu automatyzacji, sprawniej realizujecie swoje najważniejsze procesy?

Pytanie 6: W jakim stopniu zrealizowaliśmy zakładany budżet?

Bo budżet to swego rodzaju hipoteza. A zakończenie roku to czas na jej weryfikację. W jakim stopniu Twoje założenia były trafne? Jak wyglądały nasze prognozy przychodów i kosztów, jakie były rzeczywiste wyniki, i jakie wnioski możemy wyciągnąć na przyszłość? W których miejscach – jeżeli chodzi o założenia budżetowe – mieliśmy rację, w których się nieco pomyliliśmy, a w których pomyliliśmy się znacząco? Więc żeby podać Ci przykład – ile pieniędzy zaplanowałeś wydać na marketing i na jakie działania, a ile faktycznie wydałeś. Dodatkowo z perspektywy finansów warto dopytać w ramach tego szóstego pytania – czy były jakieś jednostkowe albo losowe zdarzenia, które znacząco obniżyły wynik – w danym miesiącu czy okresie. Bo to może być też istotny punkt do analizy ryzyka na kolejny rok.

Pytanie 7: Czy nasze procesy finansowe są efektywne i pozwalają podejmować decyzje na podstawie twardych danych?

Bo jeżeli masz na pokładzie ludzi, którzy cały czas z tymi danymi pracują, to pewnie będą wiedzieć, czy są w tych procesach jakieś wąskie gardła.

Ale pomijając też ten wątek rozmowy z Twoim finansistą, to ten okres podsumowań i planowania jest bardzo dobrym momentem, żeby przystanąć i zastanowić się samemu, czy masz dziś jako właściciel wystarczający dostęp do danych – po pierwsze czy są one zawsze wiarygodne, po drugie czy masz je wystarczająco szybko i po trzecie czy masz je jako właściciel w takim formacie, który pozwala Ci podejmować na ich podstawie decyzje. Na ile UŻYTECZNE są dla Ciebie też analizy, do których masz dostęp?

Korzystaj z wiedzy Twojego zespołu

Natomiast zachęcamy mocno do tego, żeby z wiedzy i doświadczenia Twojego zespołu trochę na koniec tego roku pokorzystać. I zadawać różne pytania – a szczególnie takie challenge’ujące i skłaniające do rozwojowego myślenia – na przykład:

• Co moglibyśmy zrobić, żeby podnieść przychody o X% – na przykład dwukrotnie?
• Co musimy zrobić, żeby otworzyć X sklepów w ciągu kolejnego roku?
• Co musimy zrobić, żeby sprzedawać więcej naszych produktów czy projektów?
• Co musimy zrobić, żeby więcej zarobić?

I bardzo mocno zachęcamy do tego, żeby tymi pytaniami wychodzić poza swoją strefę komfortu. Wchodzić na obszary, które są niekomfortowe. Jeżeli zarobiłeś 10 milionów – to zastanawiaj się co zrobić, żeby za rok nie zarobić 12 – tylko na przykład 25. Bo to jest obszar, kiedy w firmie pojawiają się często bardzo innowacyjne pomysły.

Ile czerpiesz z Twojej relacji z finanistą?

mamy też jeszcze jedną sugestię. Żebyś zastanowił się, na ile aktualnie czerpiesz z relacji z Twoim finansistą. Bo znamy wielu Przedsiębiorców, którzy mają na pokładzie kogoś, kto zajmuje się u nich finansami – a rzadko kiedy rozmawiają z nim czy z nią o czymkolwiek innym niż przyziemne, operacyjne sprawy. Nie spędzają z nim tej przysłowiowej godziny raz w miesiącu i nie dają sobie przestrzeni, żeby potraktować go jako swojego biznesowego partnera. A znając wielu finansistów, możemy powiedzieć, że właśnie to bycie partnerem w biznesie, to jest jedna z największych korzyści, jakie finansista w Twojej firmie może Ci dać. Więc zastanów się – na ile dziś z tego procesu wymiany wiedzy z Twoim finansistą jesteś zadowolony.

I tym akcentem zamykamy dzisiejszy odcinek. Serdecznie dziękujemy Ci za wysłuchanie go do samego końca. Mam nadzieję, że dzisiejsza lista pytań posłuży Ci jako inspiracja… A jeżeli chciałbyś, żeby ktoś z zewnątrz wsparł Cię pod koniec roku w rzuceniu okiem na finanse Twojej firmy i przedstawieniu, co mogłoby w nich funkcjonować lepiej oraz w zaplanowaniu kolejnego roku – to serdecznie zachęcamy do zamówienia bezpłatnej konsultacji na www.plonaconsulting.pl – nawet jeżeli masz dziś wewnętrznego finansistę. Jeszcze raz dzięki, że zostałeś z nami do samego końca i do usłyszenia już za 2 tygodnie w kolejnym odcinku podcastu. Cześć!

Poukładaj finanse z Plona Consulting

W Plona Consulting wspieramy Przedsiębiorców w porządkowaniu obszaru finansów, aby ze swojej sprzedaży mogli wyciągać jak najwięcej. Jeżeli chcesz dowiedzieć się, jak Zewnętrzny Dyrektor Finansowy z Plona Consulting mógłby wesprzeć Twoją firmę, zamów bezpłatną konsultację finansową i skonsultuj Twoje finanse:

Zamawiam bezpłatną konsultację