Przejdź do treści

15 lutego 2022

Analizy i narzędzia finansowe dla firm, które powinny znaleźć się w Twoim dashboardzie.

Dlaczego narzędzia i analizy są tak istotne? Z jakich narzędzi warto korzystać? W jakich programach możesz je wykonywać? Tego wszystkiego dowiesz się z trzeciego odcinka podcastu „Finanse w Twojej Firmie”.

Analizy i narzędzia finansowe w Twoim dashboardzie

Analizy i narzędzia finansowe dla firm

Posłuchaj artykułu w formie podcastu!

Analizy i narzędzia finansowe – poniższy artykuł został napisany na podstawie trzeciego odcinka podcastu „Finanse W Twojej Firmie”.

Posłuchaj w Spotify | Posłuchaj w Apple Podcasts

—

Narzędzia finansowe, na potrzeby następującego tekstu, są rozumiane jako analizy, wskaźniki, porównania lub inne dane, które po zestawieniu ze sobą, dają Ci głęboki wgląd w firmowe finanse. Nie są one natomiast rozumiane, jako konkretne programy lub aplikacje niezbędne do ich stworzenia.

Dlaczego narzędzia i analizy są tak istotne?

Narzędzia, obok cykliczności i odpowiedzialności są w naszej firmie jednym z trzech filarów uporządkowanych finansów. Poniżej rozpisane zostały powody, dla których są one aż tak istotne.

Skracają czas wykonywania analiz.

Przedsiębiorcy to niesamowicie zapracowani ludzie. Przeciętnie, polski Przedsiębiorca poświęca bowiem na pracę aż 47 godzin tygodniowo. Jeżeli zatem chcesz skutecznie zarządzać firmowymi finansami, musisz mieć dostęp do narzędzi, które pozwolą Ci przeprowadzać bardzo szybkie i sprawne analizy. Mało który Przedsiębiorca znajdzie czas na to, aby z kalkulatorem w ręku, ręcznie liczyć Finansowe KPI.

Ułatwiają kontrolę i zapewniają bezpieczeństwo.

Jeżeli zatrudniasz powyżej 10 osób, bardzo trudno będzie Ci kontrolować pracę oraz wyniki Twojego zespołu jedynie na podstawie własnej intuicji i pamięci. Dodatkowo jak pewnie wiesz, ludzki mózg jest mocno podatny na stronniczość i wszelkiego rodzaju uprzedzenia. Zarządzanie na podstawie twardych danych, ułatwia Właścicielowi firmy pozostawanie bezstronnym i obiektywnym.

Odpowiednie zestawy narzędzi i analiz finansowych będą stanowić dla Ciebie mapę, która pozwoli Ci szybko zweryfikować, w których obszarach dzieje się dobrze, a które obszary wymagają Twojej reakcji. Ta wiedza znacząco ułatwi Ci kontrolę oraz ustalanie priorytetów.

Jeżeli odpowiednio często analizujesz swoje finanse, to wiesz, czy Twoja firma rozwija się w odpowiednim tempie i czy jej rozwój jest bezpieczny. Dzięki temu możesz „spać spokojnie”.

Pomagają osiągać pełnię możliwości Twojej firmy.

Często posługujemy się przykładem, że firma bez narzędzi finansowych jest jak samochód z zaciągniętym hamulcem ręcznym. Pomimo, że ma ona świetny silnik (zespół), kierowcę (Właściciela) oraz koła (warunki rynkowe), dalej nie będzie on jechał nawet połową swojej maksymalnej prędkości, ze względu na istniejące ograniczenia.

Właściwie przygotowanie analizy i narzędzia finansowe pozwalają zidentyfikować i zwolnić zaciągnięte hamulce, aby Twoja firma mogła osiągnąć pełnię swojego potencjału. Znacząco ułatwiają one także wychwytywanie potencjalnych zagrożeń i niekorzystnych trendów.

Poniżej znajdują się konkrente narzędzia, które według nas powinny znaleźć się w każdym dashboardzie finansowym. Od najbardziej ogólnych do coraz bardziej szczegółowych.

1. Rachunek wyników

Rachunek wyników jest jednym z najbardziej popularnych narzędzi finansowych, wykorzystywanych przez Właścicieli firm. Pozwala on na zestawienie przychodów i kosztów z danego okresu, aby w konsekwencji pokazać wyniki – czyli zysk bądź stratę.

Rachunek wyników (nazywany czasem rachunkiem zysków i strat) pokazuje dosyć ogólny obraz firmy. Bez wchodzenia w większe szczegóły możesz z niego wyczytać ile i gdzie zarabia Twoja firma.

W Polsce dopuszcza się jego dwa warianty – wariant porównawczy oraz wariant kalkulacyjny. W Plona Consulting polecamy korzystanie z wariantu kalkulacyjnego, który co do zasady, pozwala na odczytanie większej ilości informacji.

Z wariantu kalkulacyjnego możesz wyczytać między innymi rentowność na poziomie działalności podstawowej, sprzedażowej oraz po uwzględnieniu kosztów zarządu. To pozwoli Ci znacznie bardziej szczegółowo analizować marżę i trendy z nią związane.

2. Analiza rentowności poszczególnych aspektów biznesu

W zależności od specyfiki Twojej firmy ten punkt może dotyczyć między innymi:

  • Analizy rentowności poszczególnych klientów,
  • Analizy rentowności poszczególnych linii biznesowych,
  • Analizy rentowności poszczególnych punktów sprzedaży,
  • Analizy rentowności poszczególnych projektów,
  • Analizy rentowności poszczególnych rodzajów zleceń,
  • I wiele więcej…

Konkretną analizę (lub ich zestaw) z powyższych należy dobrać na podstawie specyfiki danego biznesu oraz danej branży.

Warto sprawdzić także, jak poszczególne aspekty biznesu wpływają na generowanie kosztów pośrednich. To pozwoli Ci sprawdzić, czy nie występuje sytuacja, w której mało rentowny aspekt Twojego biznesu generuje bardzo wysokie koszty pośrednie – np. dużą ilość pracy administracyjnej.

3. Narzędzia do kontroli działalności podstawowej

Czyli schodzimy o jeszcze jeden poziom głębiej. Kiedy mamy już przykładowo policzoną rentowność całej naszej działalności usługowej, możemy uszczegółowić tę analizę i liczyć ją w odniesieniu do poszczególnych projektów. Dzięki temu dowiemy się, które z konkretnych zleceń wykonywanych przez naszą firmę są rentowne, a które nie.

Podobne narzędzia możemy zastosować w działalności handlowej i produkcyjnej – liczyć rentowność produkcji i sprzedaży poszczególnych grup produktowych oraz poszczególnych produktów.

4. Budżet

O budżecie napisaliśmy oddzielny artykuł – Budżet firmy – dlaczego Twoja firma go potrzebuje?

Budżet jest swego rodzaju planem na kolejne okresy – co planujemy osiągnąć w naszym biznesie i ile będzie nas to kosztować. Budżet powinien zatem uwzględniać cele handlowe, planowaną marżę, koszty stałe, planowane inwestycje i inne wydatki oraz planowany wynik firmy i Właściciela.

Budżet pozwala ustalić plan na kolejne miesiące – na podstawie Twoich celów oraz historii firmy.

Pamiętaj, aby sprawdzać, czy założony budżet zgadza się z realizacją – duże odchylenia powinny być dla Ciebie sygnałem alarmowym.

5. Analizy płynności finansowej

Analizy dotyczące cash flow (płynności finansowej) powinny uwzględniać między innymi:

  • Stany należności wraz z datami spłaty,
  • Stany zobowiązań wraz z datami spłaty,
  • Średni czas spłaty faktur,
  • Odsetek faktur płaconych Twojej firmie po terminie,
  • Prognozy płynności finansowej (na ile czasu firma ma zagwarantowaną płynność?),
  • Wskaźniki płynności finansowej.

Przeczytaj więcej o analizach płynności finansowej: Płynność finansowa – dlaczego 82% małych firm upada?

W jakich programach lub aplikacjach warto tworzyć narzędzia i analizy finansowe?

W małych i średnich firmach, rekomendujemy korzystać z doskonale znanego wszystkim Excela.

Narzędzia finansowe, o których mowa w tekście można wykonywać za pomocą różnych programów. Nasze doświadczenie pokazuje jednak, że w małych i średnich firmach najlepiej sprawdza się Excel – ze względu na jego dużą elastyczność i niski koszt.

Podsumowanie

Narzędzia i analizy finansowe są w naszym mniemaniu szalenie istotne. Dlatego właśnie nazywamy je jednym z trzech filarów poukładanych finansów. Uważamy też, że każdy Właściciel firmy, który chce skutecznie zarządzać, musi mieć dostęp do wiarygodnych narzędzi.

Nie istnieje niestety uniwersalny zestaw narzędzi bądź analiz, który okaże się przydatny dla każdej firmy – konkrente narzędzia, wskaźniki, zestawienia i dane powinny być zawsze dobierane na podstawie wielkości firmy, jej specyfiki, potrzeb jej Właściciela oraz branży.

Jak dobrać odpowiednie narzędzia i analizy dla Twojej firmy?

Jeżeli chcesz odpowiednio dobrać narzędzia i analizy do Twojej firmy, warto rozważyć skorzystanie z pomocy eksperta.

Możesz zamówić bezpłatną konsultację, czyli 30 minutowe spotkanie z naszym ekspertem, który pomoże Ci dobrać odpowiednie analizy i narzędzia do specyfiki Twojego biznesu. Wystarczy wpisać w formularzu temat „Dobór analiz dla mojej firmy”.

Jeżeli natomiast posiadasz już narzędzia finansowe i chciałbyś sprawdzić, czy są one właściwe, także możesz zamówić bezpłatną konsultację, podając temat „Weryfikacja narzędzi finansowych”.

Aby zamówić bezpłatną konsultację, skorzystaj z poniższego przycisku.
Zamawiam bezpłatną konsultację

Wojciech Plona

Przedsiębiorca i ekspert w zarządzaniu finansami małych i średnich firm. Jako Zewnętrzny Dyrektor Finansowy (CFO) w Plona Consulting wspiera właścicieli firm w skutecznym zarządzaniu rentownością, płynnością i wynikami finansowymi. Jego firma zrealizowała ponad 450 projektów doradczych, dostarczając przedsiębiorcom kluczowe dane do podejmowania trafnych decyzji biznesowych.

Wojciech także właścicielem Plona Accounting, twórcą podcastu „Finanse w Twojej Firmie” – pierwszego w Polsce formatu w pełni poświęconego zarządzaniu finansami przedsiębiorstw – oraz organizatorem konferencji o tej samej nazwie.

Kieruje się zasadą: „Dobre decyzje biznesowe zaczynają się od twardych danych”. Prywatnie pasjonat Formuły 1 i piłki nożnej.

>> Umów się na spotkanie i skonsultuj bezpłatnie dowolny temat finansowy

 

Podobne wpisy które mogą Cię zainteresować

Wojciech Plona obok ekranu z napisem AI i spadającym wykresem oraz napis 80 mld $ straty?
Wojciech Plona
05 listopada 2026

80 miliardów dolarów straty? Anthropic wchodzi na giełdę. Dlaczego cały świat się myli

80 miliardów dolarów straty w pół roku, a jednocześnie dodatni wynik operacyjny od kwietnia do czerwca. W środku znajdziesz: skąd w prospekcie Anthropic wzięły się 72 miliardy straty bez wydania gotówki, co mówi marża operacyjna 8% po roku na minusie 152%, dlaczego 5 największych klientów to połowiczny sukces, gdzie leży prawdziwe ryzyko tej firmy oraz 3 pytania, na które odpowiada sprawozdanie finansowe Twojej firmy.

Więcej
Wojciech Plona na tle wykresów finansowych i napis Kontrakt zjada gotówkę
Wojciech Plona
29 października 2026

Kontrakt zjada gotówkę. Skąd wziąć pieniądze na realizację dużego kontraktu?

Duży kontrakt potrafi zjeść gotówkę szybciej, niż przyniesie zysk, a rachunek za to wystawia kapitał obrotowy. W środku znajdziesz: kontrakt za 6 milionów złotych rozpisany miesiąc po miesiącu, moment, w którym firma ma wyłożone 1,8 miliona, powód, dla którego zysk w wynikach nie wystarcza na dywidendę, 3 pytania do zadania przed podpisaniem umowy oraz wyliczenie, ile daje skrócenie terminu płatności z 60 do 30 dni.

Więcej
Wojciech Plona i napis Sprawdź mój kalkulator na tle arkusza Ile naprawdę kosztuje Cię godzina
Wojciech Plona
23 października 2026

Ile naprawdę kosztuje Cię godzina pracy pracownika? Sprawdź w kalkulatorze

Koszt godziny pracy specjalisty z pensją 9000 zł brutto to w głowie właściciela około 54 zł, a w pełnym rachunku prawie 175 zł. W środku znajdziesz: skąd bierze się ta różnica, wynik przy 75% sprzedanego czasu zamiast 60%, próg 900 godzin w porównaniu etatu z podwykonawcą, sposób liczenia stawki przy ryczałcie oraz kalkulator, w którym sprawdzisz koszt godziny pracy na liczbach własnej firmy.

Więcej
Stalowa suwmiarka mierząca stos złotych monet i napis Marża a narzut, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
15 października 2026

Marża a narzut. Jaka jest różnica i ile kosztuje pomyłka w cenniku

Marża a narzut to ta sama złotówka podzielona przez co innego. W środku znajdziesz: obie definicje na przykładzie paczki karmy za 100 zł, wzory i tabelę przeliczeń narzutu na marżę, rabat, który przy 25% narzutu zjada cały zysk, powód, dla którego marża nie może przekroczyć 100%, a także zasadę, która porządkuje ceny w całej firmie.

Więcej
Mosiężny kompas z otwartą klapką i napis Czym jest LTV, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
15 października 2026

LTV. Ile naprawdę jest wart Twój klient i dlaczego liczy się go na marży

LTV to wartość klienta przez cały okres współpracy, liczona na marży. W środku znajdziesz: wzór dla firm bez subskrypcji, oparty na odsetku klientów odchodzących co roku, błąd, przez który LTV wychodzi ponad 5 razy za wysokie, relację LTV do kosztu pozyskania klienta i to, skąd wzięła się reguła 3 do 1, segment małych klientów, którzy ledwo zwracają koszt pozyskania, a także różnicę między LTV a rentownością klienta w tym roku.

Więcej
Mosiężny kran nalewający wodę do szklanki i napis Cashflow operacyjny a inwestycyjny, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
15 października 2026

Cashflow operacyjny a inwestycyjny. Jak czytać je razem i ile z gotówki zjadają inwestycje

Cashflow operacyjny a inwestycyjny pokazuje, czy firma sama finansuje swój rozwój. W środku znajdziesz: pozycje, które lądują w zaskakujących miejscach rachunku przepływów, 10 ciągników sfinansowanych na 3 sposoby i różnicę 1,56 miliona w przepływach operacyjnych, prostą miarę tego, ile pieniędzy z bieżącej działalności zjadają inwestycje, policzoną na 3 latach firmy produkcyjnej, a także powód, dla którego inwestycji nie ocenia się po pierwszym roku.

Więcej
Pęk metalowych kluczy na szafie serwerowej i napis Czym jest opex, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
15 października 2026

Czym jest opex. Kupić czy wynająć i co ta decyzja robi z EBITDA

Opex to wydatki bieżące, które od razu trafiają w koszty. W środku znajdziesz: 2 różne definicje opeksu i pytanie, które warto zadać przed porównaniem liczb, zakup systemu zestawiony z abonamentem w horyzoncie 5 lat, powód, dla którego przejście na abonament obniża EBITDA 5 razy mocniej niż zysk przed opodatkowaniem, sytuacje, w których opex wygrywa z zakupem, a także sposób na koszty bieżące rosnące szybciej niż przychody.

Więcej
Uśmiechnięty mężczyzna w okularach i napis Mniej klientów więcej zysku, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
15 października 2026

Jak podnieść ceny stałym klientom?

Podwyżka cen może oznaczać jednocześnie mniej klientów i więcej zysku, jeśli przed decyzją policzysz marżę pokrycia. W środku znajdziesz: wyniki analizy 2463 firm, w której 1% wyższej ceny dawał 11,1% więcej zysku operacyjnego, firmę o skali 27 milionów, która po podwyżce o 8% traci 2 klientów i zarabia ponad 1,5 miliona złotych więcej, 3 grupy klientów zamiast jednej stawki dla wszystkich, miesiące, w których klient może jeszcze wpisać nową cenę do budżetu oraz odpowiedź na „stara cena albo odchodzę”.

Więcej
Mężczyzna w okularach poprawiający oprawki i napis Bank mówi nie, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
12 października 2026

Bank odmówił kredytu firmie: co sprawdza i dlaczego?

Bank mówi „nie” i rzadko tłumaczy dlaczego, a odmowa kredytu ma swoje źródło w liczbach z poprzednich lat. W środku znajdziesz: 3 miejsca w sprawozdaniu, z których bank czyta ryzyko, przykład firmy o skali 18 milionów złotych, która chce 3 miliony kredytu na 5 lat, wyjaśnienie, dlaczego udział kapitału własnego bywa ważniejszy niż sam zysk, historię miliona w kasie, którego nie było na koncie oraz kowenanty, które trzeba pilnować już po podpisaniu umowy.

Więcej
Zazębione stalowe koła zębate maszyny przemysłowej i napis Czym jest capex, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Czym jest capex. Dlaczego inwestycję ledwo widać w wyniku, a od razu na koncie

Capex to pieniądze wydane na majątek, który pracuje dłużej niż rok. W środku znajdziesz: gdzie szukać capeksu w bilansie i w rachunku przepływów, dlaczego maszyna warta miliony obciąża wynik co roku tylko ułamkiem swojej ceny, 2 sposoby sfinansowania tej samej inwestycji, z których jeden zostawia firmie mniej niż tydzień gotówki, najnowsze dane GUS o inwestycjach firm oraz sygnał, że firma od lat zjada własny majątek.

Więcej

Zacznij zarządzać firmowymi finansami

Chciałbyś szybciej analizować finanse Twojej firmy i wyciągać z nich więcej informacji? Zamów bezpłatną, 45 minutową konsultację i sprawdź, o ile prostszy może stać się Twój biznes dzięki profesjonalnym analizom finansowym!