Przejdź do treści

15 lutego 2022

Analizy i narzędzia finansowe dla firm, które powinny znaleźć się w Twoim dashboardzie.

Dlaczego narzędzia i analizy są tak istotne? Z jakich narzędzi warto korzystać? W jakich programach możesz je wykonywać? Tego wszystkiego dowiesz się z trzeciego odcinka podcastu „Finanse w Twojej Firmie”.

Analizy i narzędzia finansowe w Twoim dashboardzie

Analizy i narzędzia finansowe dla firm

Posłuchaj artykułu w formie podcastu!

Analizy i narzędzia finansowe – poniższy artykuł został napisany na podstawie trzeciego odcinka podcastu „Finanse W Twojej Firmie”.

Posłuchaj w Spotify | Posłuchaj w Apple Podcasts

Narzędzia finansowe, na potrzeby następującego tekstu, są rozumiane jako analizy, wskaźniki, porównania lub inne dane, które po zestawieniu ze sobą, dają Ci głęboki wgląd w firmowe finanse. Nie są one natomiast rozumiane, jako konkretne programy lub aplikacje niezbędne do ich stworzenia.

Dlaczego narzędzia i analizy są tak istotne?

Narzędzia, obok cykliczności i odpowiedzialności są w naszej firmie jednym z trzech filarów uporządkowanych finansów. Poniżej rozpisane zostały powody, dla których są one aż tak istotne.

Skracają czas wykonywania analiz.

Przedsiębiorcy to niesamowicie zapracowani ludzie. Przeciętnie, polski Przedsiębiorca poświęca bowiem na pracę aż 47 godzin tygodniowo. Jeżeli zatem chcesz skutecznie zarządzać firmowymi finansami, musisz mieć dostęp do narzędzi, które pozwolą Ci przeprowadzać bardzo szybkie i sprawne analizy. Mało który Przedsiębiorca znajdzie czas na to, aby z kalkulatorem w ręku, ręcznie liczyć Finansowe KPI.

Ułatwiają kontrolę i zapewniają bezpieczeństwo.

Jeżeli zatrudniasz powyżej 10 osób, bardzo trudno będzie Ci kontrolować pracę oraz wyniki Twojego zespołu jedynie na podstawie własnej intuicji i pamięci. Dodatkowo jak pewnie wiesz, ludzki mózg jest mocno podatny na stronniczość i wszelkiego rodzaju uprzedzenia. Zarządzanie na podstawie twardych danych, ułatwia Właścicielowi firmy pozostawanie bezstronnym i obiektywnym.

Odpowiednie zestawy narzędzi i analiz finansowych będą stanowić dla Ciebie mapę, która pozwoli Ci szybko zweryfikować, w których obszarach dzieje się dobrze, a które obszary wymagają Twojej reakcji. Ta wiedza znacząco ułatwi Ci kontrolę oraz ustalanie priorytetów.

Jeżeli odpowiednio często analizujesz swoje finanse, to wiesz, czy Twoja firma rozwija się w odpowiednim tempie i czy jej rozwój jest bezpieczny. Dzięki temu możesz „spać spokojnie”.

Pomagają osiągać pełnię możliwości Twojej firmy.

Często posługujemy się przykładem, że firma bez narzędzi finansowych jest jak samochód z zaciągniętym hamulcem ręcznym. Pomimo, że ma ona świetny silnik (zespół), kierowcę (Właściciela) oraz koła (warunki rynkowe), dalej nie będzie on jechał nawet połową swojej maksymalnej prędkości, ze względu na istniejące ograniczenia.

Właściwie przygotowanie analizy i narzędzia finansowe pozwalają zidentyfikować i zwolnić zaciągnięte hamulce, aby Twoja firma mogła osiągnąć pełnię swojego potencjału. Znacząco ułatwiają one także wychwytywanie potencjalnych zagrożeń i niekorzystnych trendów.

Poniżej znajdują się konkrente narzędzia, które według nas powinny znaleźć się w każdym dashboardzie finansowym. Od najbardziej ogólnych do coraz bardziej szczegółowych.

1. Rachunek wyników

Rachunek wyników jest jednym z najbardziej popularnych narzędzi finansowych, wykorzystywanych przez Właścicieli firm. Pozwala on na zestawienie przychodów i kosztów z danego okresu, aby w konsekwencji pokazać wyniki – czyli zysk bądź stratę.

Rachunek wyników (nazywany czasem rachunkiem zysków i strat) pokazuje dosyć ogólny obraz firmy. Bez wchodzenia w większe szczegóły możesz z niego wyczytać ile i gdzie zarabia Twoja firma.

W Polsce dopuszcza się jego dwa warianty – wariant porównawczy oraz wariant kalkulacyjny. W Plona Consulting polecamy korzystanie z wariantu kalkulacyjnego, który co do zasady, pozwala na odczytanie większej ilości informacji.

Z wariantu kalkulacyjnego możesz wyczytać między innymi rentowność na poziomie działalności podstawowej, sprzedażowej oraz po uwzględnieniu kosztów zarządu. To pozwoli Ci znacznie bardziej szczegółowo analizować marżę i trendy z nią związane.

2. Analiza rentowności poszczególnych aspektów biznesu

W zależności od specyfiki Twojej firmy ten punkt może dotyczyć między innymi:

  • Analizy rentowności poszczególnych klientów,
  • Analizy rentowności poszczególnych linii biznesowych,
  • Analizy rentowności poszczególnych punktów sprzedaży,
  • Analizy rentowności poszczególnych projektów,
  • Analizy rentowności poszczególnych rodzajów zleceń,
  • I wiele więcej…

Konkretną analizę (lub ich zestaw) z powyższych należy dobrać na podstawie specyfiki danego biznesu oraz danej branży.

Warto sprawdzić także, jak poszczególne aspekty biznesu wpływają na generowanie kosztów pośrednich. To pozwoli Ci sprawdzić, czy nie występuje sytuacja, w której mało rentowny aspekt Twojego biznesu generuje bardzo wysokie koszty pośrednie – np. dużą ilość pracy administracyjnej.

3. Narzędzia do kontroli działalności podstawowej

Czyli schodzimy o jeszcze jeden poziom głębiej. Kiedy mamy już przykładowo policzoną rentowność całej naszej działalności usługowej, możemy uszczegółowić tę analizę i liczyć ją w odniesieniu do poszczególnych projektów. Dzięki temu dowiemy się, które z konkretnych zleceń wykonywanych przez naszą firmę są rentowne, a które nie.

Podobne narzędzia możemy zastosować w działalności handlowej i produkcyjnej – liczyć rentowność produkcji i sprzedaży poszczególnych grup produktowych oraz poszczególnych produktów.

4. Budżet

O budżecie napisaliśmy oddzielny artykuł – Budżet firmy – dlaczego Twoja firma go potrzebuje?

Budżet jest swego rodzaju planem na kolejne okresy – co planujemy osiągnąć w naszym biznesie i ile będzie nas to kosztować. Budżet powinien zatem uwzględniać cele handlowe, planowaną marżę, koszty stałe, planowane inwestycje i inne wydatki oraz planowany wynik firmy i Właściciela.

Budżet pozwala ustalić plan na kolejne miesiące – na podstawie Twoich celów oraz historii firmy.

Pamiętaj, aby sprawdzać, czy założony budżet zgadza się z realizacją – duże odchylenia powinny być dla Ciebie sygnałem alarmowym.

5. Analizy płynności finansowej

Analizy dotyczące cash flow (płynności finansowej) powinny uwzględniać między innymi:

  • Stany należności wraz z datami spłaty,
  • Stany zobowiązań wraz z datami spłaty,
  • Średni czas spłaty faktur,
  • Odsetek faktur płaconych Twojej firmie po terminie,
  • Prognozy płynności finansowej (na ile czasu firma ma zagwarantowaną płynność?),
  • Wskaźniki płynności finansowej.

Przeczytaj więcej o analizach płynności finansowej: Płynność finansowa – dlaczego 82% małych firm upada?

W jakich programach lub aplikacjach warto tworzyć narzędzia i analizy finansowe?

W małych i średnich firmach, rekomendujemy korzystać z doskonale znanego wszystkim Excela.

Narzędzia finansowe, o których mowa w tekście można wykonywać za pomocą różnych programów. Nasze doświadczenie pokazuje jednak, że w małych i średnich firmach najlepiej sprawdza się Excel – ze względu na jego dużą elastyczność i niski koszt.

Podsumowanie

Narzędzia i analizy finansowe są w naszym mniemaniu szalenie istotne. Dlatego właśnie nazywamy je jednym z trzech filarów poukładanych finansów. Uważamy też, że każdy Właściciel firmy, który chce skutecznie zarządzać, musi mieć dostęp do wiarygodnych narzędzi.

Nie istnieje niestety uniwersalny zestaw narzędzi bądź analiz, który okaże się przydatny dla każdej firmy – konkrente narzędzia, wskaźniki, zestawienia i dane powinny być zawsze dobierane na podstawie wielkości firmy, jej specyfiki, potrzeb jej Właściciela oraz branży.

Jak dobrać odpowiednie narzędzia i analizy dla Twojej firmy?

Jeżeli chcesz odpowiednio dobrać narzędzia i analizy do Twojej firmy, warto rozważyć skorzystanie z pomocy eksperta.

Możesz zamówić bezpłatną konsultację, czyli 30 minutowe spotkanie z naszym ekspertem, który pomoże Ci dobrać odpowiednie analizy i narzędzia do specyfiki Twojego biznesu. Wystarczy wpisać w formularzu temat „Dobór analiz dla mojej firmy”.

Jeżeli natomiast posiadasz już narzędzia finansowe i chciałbyś sprawdzić, czy są one właściwe, także możesz zamówić bezpłatną konsultację, podając temat „Weryfikacja narzędzi finansowych”.

Aby zamówić bezpłatną konsultację, skorzystaj z poniższego przycisku.
Zamawiam bezpłatną konsultację

Wojciech Plona

Przedsiębiorca i ekspert w zarządzaniu finansami małych i średnich firm. Jako Zewnętrzny Dyrektor Finansowy (CFO) w Plona Consulting wspiera właścicieli firm w skutecznym zarządzaniu rentownością, płynnością i wynikami finansowymi. Jego firma zrealizowała ponad 450 projektów doradczych, dostarczając przedsiębiorcom kluczowe dane do podejmowania trafnych decyzji biznesowych.

Wojciech także właścicielem Plona Accounting, twórcą podcastu „Finanse w Twojej Firmie” – pierwszego w Polsce formatu w pełni poświęconego zarządzaniu finansami przedsiębiorstw – oraz organizatorem konferencji o tej samej nazwie.

Kieruje się zasadą: „Dobre decyzje biznesowe zaczynają się od twardych danych”. Prywatnie pasjonat Formuły 1 i piłki nożnej.

>> Umów się na spotkanie i skonsultuj bezpłatnie dowolny temat finansowy

 

Podobne wpisy które mogą Cię zainteresować

9 na 10 architektów nie wie, ile zarabia. Wojciech Plona o finansach pracowni architektonicznej
Wojciech Plona
11 września 2026

9 na 10 architektów nie wie, ile zarabia na projekcie. Trzy błędy w finansach pracowni architektonicznej

9 na 10 architektów nie powie od ręki, ile zarobiło na ostatnim projekcie. W środku: 3 błędy, które za to odpowiadają, policzone na liczbach: godzina asystenta za 114 zł zamiast 50, wycena za metr rozjeżdżająca stawkę efektywną prawie sześciokrotnie oraz 4 miejsca, w których godziny wyciekają poza projekt. Do tego pracownia z fakturą na 120 tys. i kosztem 159 tys. oraz abonament, który z obecnych klientów robi ponad 100 tys. zł rocznie.

Więcej
Wojciech Plona w trzecim odcinku serii eksperckiej o tym, kiedy zatrudnić Dyrektora Finansowego
Wojciech Plona
11 września 2026

Kiedy zatrudnić Dyrektora Finansowego. Cztery opcje i pięć obszarów, w których widać zwrot

Cztery opcje zarządzania finansami w firmie o skali 10-50 milionów złotych przychodu ze sprzedaży rocznie: księgowa, Dyrektor Finansowy na etacie, analityk, model zewnętrzny. Ile realnie kosztuje każda z nich oraz 5 obszarów, w których widać czy ta decyzja się zwróciła: czas właściciela liczony w dniach miesięcznie, 180 tysięcy rocznie z przeglądu umów z dostawcami, 2 miliony gotówki, których nie trzeba było nagle szukać, 450 tysięcy więcej z kontraktów po wprowadzeniu minimalnych marż i licencja zamiast budowania całego łańcucha dostaw. Do tego 4 sygnały, że to już czas i 2 momenty, w których jeszcze nie.

Więcej
Wojciech Plona
01 września 2026

Należności a zobowiązania. Ile dni kredytujesz klientów

Należność to pieniądze, które ktoś jest winien Tobie. Zobowiązanie to pieniądze, które Ty jesteś winien komuś. W środku: dlaczego faktura sprzed dwóch lat nadal siedzi w należnościach krótkoterminowych, jak liczyć rotację jednych i drugich, dlaczego porównywanie swojego wskaźnika z benchmarkiem branżowym nie ma sensu, pułapka VAT zawyżająca wynik o 13 dni oraz ile dni wolno wpisać w umowę, żeby zapis był skuteczny.

Więcej
Wojciech Plona
31 sierpnia 2026

Czy Twoja firma przetrwa, jeśli urośnie dwa razy? Trzy rzeczy, które właściciel musi widzieć sam

Jedno pytanie sprawdza firmę szybciej niż analiza: gdyby urosła 2 razy, wytrzyma czy pęknie? We wpisie 3 filary, na których stoi odpowiedź. Wiarygodne dane, czyli księgowość, której prawie nikt nie weryfikuje. Marża i koszty, gdzie 1 punkt procentowy wyniku przy skali 20 milionów to 200 tysięcy złotych. Płynność, która po podwojeniu skali przy 60 dniach płatności zamraża w należnościach dodatkowe 3,3 miliona. Do tego test AI na 10 zestawach danych finansowych i mapa kosztów, od której zaczyna się optymalizacja.

Więcej
Wojciech Plona i napis "Logiczne decyzje, które wywracają firmę" na tle wykresów finansowych
Wojciech Plona
31 sierpnia 2026

Nie jestem finansistą, jestem inżynierem. Trzy logiczne decyzje, które wywracają firmę

Trzy pułapki, w które techniczna głowa wpada w finansach, policzone na liczbach: rabat 3%, który zabiera połowę zysku z kontraktu, wzrost o 30% zamrażający milion złotych w należnościach oraz arkusz, który nigdy nie będzie skończony. W środku także specyfikacja minimalna, czyli 3 parametry do kontrolowania osobiście i jeden zakład z dwoma pytaniami na start.

Więcej
Wojciech Plona
24 sierpnia 2026

Kapitał własny. Z czego się składa i ile z niego możesz wyjąć

Kapitał własny to nie worek z gotówką, tylko wynik odejmowania. W środku: dlaczego ustawa o rachunkowości nie definiuje go wprost, z jakich siedmiu pozycji się składa, czym różni się obowiązek tworzenia kapitału zapasowego w spółce akcyjnej i w spółce z o.o., ile realnie wolno wypłacić wspólnikom według art. 192 KSH policzone na przykładzie oraz dlaczego ujemny kapitał własny nie jest tym samym co niewypłacalność.

Więcej
Wojciech Plona
21 sierpnia 2026

Pasywa a aktywa. Jak czytać dwie strony bilansu

Aktywa mówią, co firma ma. Pasywa mówią, skąd to ma i czyje to właściwie jest. W środku: co dokładnie siedzi w każdej pozycji obu stron bilansu, dlaczego zawsze się równają i z czego to naprawdę wynika, trzy rzeczy do sprawdzenia w strukturze bilansu policzone na firmie o skali 24 milionów oraz co się gubi w uproszczonym bilansie jednostki małej.

Więcej
Wojciech Plona w odcinku o sześciu wstydliwych pytaniach o finanse firmy
Wojciech Plona
18 sierpnia 2026

Sześć wstydliwych pytań o finanse. Odpowiedz szczerze i sprawdź, czy firma naprawdę zarabia

Sześć pytań z pierwszego odcinka serii eksperckiej dla Przygód Przedsiębiorców: o wiarygodność danych, rentowność per klient, gotówkę za 13 tygodni, wynik za kwartał, procesy po wejściu KSeF i duże decyzje inwestycyjne. Do tego test za sto tysięcy złotych i progi przychodowe, od których te pytania przestają być teorią.

Więcej
Wojciech Plona
18 sierpnia 2026

Windykacja bez psucia relacji. Jak upomnieć się o swoje pieniądze

Co ustawić przed sprzedażą, żeby w ogóle nie dojść do trudnej rozmowy: weryfikacja kontrahenta, limit kupiecki i warunki, które da się później wyegzekwować. Do tego proces po terminie krok po kroku, od maila trzy dni przed płatnością po blokadę dostaw, odpowiedź na pytanie, kto w firmie powinien wykonywać te telefony (podpowiedź: nie właściciel), oraz prosty rachunek pokazujący, ile gotówki uwalnia trzynaście dni krótszego spływu należności.

Więcej
Wojciech Plona
14 sierpnia 2026

Czym jest EBITDA. Jak ją policzyć i czego nie pokazuje

EBITDA nie jest zdefiniowana w żadnym przepisie, a i tak od niej zależy Twoja zdolność kredytowa i cena, jaką ktoś zapłaci za Twoją firmę. W środku: jak policzyć ją w obu wariantach polskiego rachunku wyników, gdzie szukać amortyzacji, kiedy nie widać jej wprost, dlaczego zysk operacyjny to nie EBIT, ile z Twojej EBITDA zjada leasing i czego ta liczba nie pokazuje, choć i tak za to zapłacisz.

Więcej

Zacznij zarządzać firmowymi finansami

Chciałbyś szybciej analizować finanse Twojej firmy i wyciągać z nich więcej informacji? Zamów bezpłatną, 45 minutową konsultację i sprawdź, o ile prostszy może stać się Twój biznes dzięki profesjonalnym analizom finansowym!

Webinar: 7 problemów finansowych, które w firmach kosztują najwięcej. Sprawdź, który dotyczy Ciebie
16.09.2026 

Do zobaczenia za
04 Dni
08 Godziny
26 Minuty
58 Sekundy