01 października 2026
Wskaźnik bieżącej płynności. Kiedy zapasy udają płynność
Wskaźnik bieżącej płynności liczy towar na magazynie tak samo jak pieniądze na koncie. W środku znajdziesz: jak dokładnie liczy go Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, dlaczego zapas, którego nikt nie kupi, nadal podbija wskaźnik, firmę handlową o skali 20 milionów, której wskaźnik 1,6 po odjęciu zalegającego towaru spada do 1,4, zakup za pół miliona z konta, po którym wskaźnik nie drgnie mimo prawie pustego konta oraz 3 sprawdzenia pokazujące, czy płynność opiera się na magazynie.
Wskaźnik bieżącej płynności wynosi 1,6 i mieści się w podręcznikowych widełkach, więc na pierwszy rzut oka nie ma o czym rozmawiać. Połowa aktywów obrotowych tej firmy to jednak towar, a część z niego leży na regałach od ponad roku i nikt po niego nie dzwoni. W bilansie ma pełną wartość zakupu, dlatego wskaźnik traktuje go jak pieniądze, które za chwilę wpłyną.
Jak liczy się wskaźnik bieżącej płynności
W podstawowej wersji to aktywa obrotowe podzielone przez zobowiązania krótkoterminowe. W liczniku są zapasy, należności krótkoterminowe, gotówka razem z krótkoterminowymi inwestycjami oraz krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe. W mianowniku wszystko, co trzeba zapłacić w ciągu roku: dostawcy, kredyty obrotowe, podatki, wynagrodzenia. Wynik pokazuje, ile razy majątek obrotowy pokrywa te zobowiązania.
Stowarzyszenie Księgowych w Polsce w sektorowych wskaźnikach finansowych za 2024 rok liczy go dokładniej. Z licznika wyjmuje należności z tytułu dostaw i usług o terminie spłaty dłuższym niż 12 miesięcy, a do mianownika dodaje krótkoterminowe rezerwy i krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe. Przy porównywaniu się z cudzymi danymi warto więc sprawdzić, którą wersją ktoś liczył. Czym ten wskaźnik różni się od płynności szybkiej i gotówkowej oraz dlaczego podręcznikowe widełki rzadko pasują do rzeczywistości, rozpisaliśmy we wpisie o tym, jak czytać wskaźnik płynności finansowej.
Dlaczego zapasy tak mocno podbijają wskaźnik bieżącej płynności
W średnich i dużych firmach liczonych łącznie zapasy to ponad jedna czwarta aktywów obrotowych. Według danych GUS za 2025 rok to 27,3%, a w samych zapasach najwięcej jest towarów, 37,6%, przed materiałami i produktami. W firmie handlowej albo produkcyjnej z dużym magazynem ten udział bywa znacznie wyższy.
Problem polega na tym, jak zapasy trafiają do bilansu. Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości wycenia się je według ceny nabycia albo kosztu wytworzenia, nie wyższych od ceny sprzedaży netto. Towar, który nie rotuje, powinien więc zostać przeceniony w dół, a taki odpis zgodnie z art. 34 ust. 5 tej ustawy trafia do pozostałych kosztów operacyjnych. Obniża zatem wynik roku, dlatego nie jest decyzją, którą podejmuje się z entuzjazmem. Dopóki odpisu nie ma, towar sprzed dwóch lat siedzi w aktywach obrotowych w pełnej cenie zakupu i podbija wskaźnik tak samo jak gotówka na koncie.
Jest jeszcze druga, gorsza wersja tego samego problemu: towar, którego fizycznie nie ma, a nadal widnieje w księgach, bo rozszedł się przez lata w brakach i ubytkach. Ten mechanizm opisujemy osobno przy okazji tego, dlaczego magazyn kłamie.
Fałszywa poduszka policzona na liczbach
Weźmy firmę handlową o skali 20 milionów złotych przychodu ze sprzedaży. Ma 3,2 miliona w zapasach, 2,6 miliona w należnościach i 600 tysięcy na koncie, razem 6,4 miliona aktywów obrotowych. Zobowiązania krótkoterminowe to 4 miliony. Wskaźnik bieżącej płynności wynosi 1,6, a zapasy to dokładnie połowa majątku obrotowego.
Teraz zaglądamy na magazyn. Towar za 800 tysięcy, czyli jedna czwarta zapasów, nie sprzedał się od ponad roku. Bez niego wskaźnik spada do 1,4. Gdyby udało się go wyprzedać za 30% ceny zakupu, firma odzyska 240 tysięcy, a wskaźnik wyniesie 1,46. Ten sam magazyn wyrażony w dniach też mówi swoje: przy obecnym stanie zapasy odpowiadają około 58 dniom sprzedaży, a bez zalegającego towaru niecałym 44. Dla porównania GUS podaje dla średnich i dużych firm łącznie cykl rotacji zapasów w 2025 roku na poziomie 37 dni, a Stowarzyszenie Księgowych w Polsce dla produkcji metalowych wyrobów gotowych medianę niespełna 38 dni.
Najciekawsze dzieje się jednak przy zakupach. Jeśli ta sama firma kupi za 500 tysięcy z konta kolejną partię towaru na zapas, wskaźnik bieżącej płynności nie drgnie i nadal pokaże 1,6, bo gotówka zamieniła się w zapasy w tej samej kwocie. W tym samym momencie na koncie zostaje 100 tysięcy, a płynność gotówkowa spada z 0,15 do 0,025. Wskaźnik nie odróżnia pieniędzy od towaru, więc nie ostrzeże, kiedy jedno zamienia się w drugie. Rozjazd widać dopiero w płynności szybkiej, która wyjmuje zapasy z licznika. Tu wynosi 0,8 jeszcze przed zakupem.
Jak czytać wynik, żeby nie dać się zapasom
Wystarczą trzy sprawdzenia, wszystkie do zrobienia na danych, które firma już ma. Pierwsze to udział zapasów w aktywach obrotowych: jeśli przekracza połowę, wskaźnik bieżącej płynności mówi więcej o magazynie niż o płynności. Drugie to rotacja zapasów w dniach śledzona rok do roku, bo rosnąca przy stałej sprzedaży oznacza, że towar zaczyna zalegać, zanim ktokolwiek to zauważy. Trzecie to struktura wiekowa magazynu, czyli ile towaru leży dłużej niż pół roku. To ta sama pułapka, którą wśród zabójców płynności finansowej opisujemy jako zbyt duży magazyn.
Gdy któreś z tych sprawdzeń zapali czerwone światło, rozwiązania są dwa i oba bolą: wyprzedaż poniżej ceny zakupu albo odpis, który pokaże prawdziwą wartość towaru w bilansie. Oba obniżają wynik, ale odmrażają gotówkę albo przynajmniej przestają udawać, że ona tam jest. Jak przełożyć to na pieniądze w czasie, pokazuje prognoza gotówki na 13 tygodni, a skąd w ogóle bierze się zamrożona gotówka, wyjaśniamy przy okazji tego, czym jest cash flow. W produkcji źródłem nadmiaru bywa sam proces, o czym piszemy przy rentowności firmy produkcyjnej, a w handlu internetowym przy projekcie dla rosnącego e-commerce, w którym jednym z obszarów zmian było zarządzanie zapasami i pracą magazynu.
O tym, od czego zacząć porządki w magazynie firmy handlowej, mówi poniższy odcinek podcastu.
Podsumowanie, najkrócej jak się da
Wskaźnik bieżącej płynności to aktywa obrotowe podzielone przez zobowiązania krótkoterminowe. Jest najszerszym z trzech wskaźników płynności i właśnie dlatego najłatwiej wprowadza w błąd, bo liczy towar na magazynie w cenie zakupu, niezależnie od tego, czy ktoś go jeszcze kupi. W firmie, w której zapasy to połowa majątku obrotowego, wynik 1,6 może po odjęciu zalegającego towaru okazać się wynikiem 1,4.
Przy czytaniu tego wskaźnika patrz na trzy rzeczy: udział zapasów, rotację w dniach i wiek towaru na magazynie. Jeśli którakolwiek z nich rośnie, wskaźnik może wyglądać zdrowo jeszcze długo po tym, jak gotówka przestała napływać.
Sprawdź, ile magazynu siedzi we wskaźniku bieżącej płynności Twojej firmy
Jeśli prowadzisz firmę z przychodami między 10 a 50 milionów złotych przychodu ze sprzedaży rocznie i chcesz wiedzieć, ile Twojej płynności to gotówka, a ile towar, który może nie zejść, umów się na rozmowę z Dyrektorem Finansowym. Dostajesz 45 minut bez sprzedażowego ciśnienia. Zobaczymy, co macie, czego nie macie i od czego zacząć.
Inne materiały, które mogą Ci się przydać
Przedsiębiorca i ekspert w zarządzaniu finansami małych i średnich firm. Jako Zewnętrzny Dyrektor Finansowy (CFO) w Plona Consulting wspiera właścicieli firm w skutecznym zarządzaniu rentownością, płynnością i wynikami finansowymi. Jego firma zrealizowała ponad 450 projektów doradczych, dostarczając przedsiębiorcom kluczowe dane do podejmowania trafnych decyzji biznesowych.
Wojciech także właścicielem Plona Accounting, twórcą podcastu „Finanse w Twojej Firmie” – pierwszego w Polsce formatu w pełni poświęconego zarządzaniu finansami przedsiębiorstw – oraz organizatorem konferencji o tej samej nazwie.
Kieruje się zasadą: „Dobre decyzje biznesowe zaczynają się od twardych danych”. Prywatnie pasjonat Formuły 1 i piłki nożnej.
>> Umów się na spotkanie i skonsultuj bezpłatnie dowolny temat finansowy
Podobne wpisy które mogą Cię zainteresować
Czym jest capex. Dlaczego inwestycję ledwo widać w wyniku, a od razu na koncie
Capex to pieniądze wydane na majątek, który pracuje dłużej niż rok. W środku znajdziesz: gdzie szukać capeksu w bilansie i w rachunku przepływów, dlaczego maszyna warta miliony obciąża wynik co roku tylko ułamkiem swojej ceny, 2 sposoby sfinansowania tej samej inwestycji, z których jeden zostawia firmie mniej niż tydzień gotówki, najnowsze dane GUS o inwestycjach firm oraz sygnał, że firma od lat zjada własny majątek.
Koszty stałe. Dlaczego przy spadku sprzedaży jedna firma traci część zysku, a druga wpada w stratę
Koszty stałe decydują o tym, ile zysku zostaje w gorszym roku. W środku znajdziesz: definicję, w której liczy się wolumen sprzedaży, a nie kalendarz, 2 firmy z przychodem 30 milionów i identycznym zyskiem, z których jedna po spadku sprzedaży o 20% kończy rok na minusie, wzór na stopień dźwigni operacyjnej i margines bezpieczeństwa oraz kleszcze, w których 10% wzrostu kosztów stałych zabiera ponad jedną czwartą zysku.
Wskaźnik płynności szybkiej. Dlaczego w handlu mówi więcej niż w usługach
Wskaźnik płynności szybkiej mówi, czy firma zapłaci rachunki bez sprzedawania towaru z magazynu. W środku znajdziesz: wzór w wersji Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, mediany za 2024 rok dla 8 branż, od biur rachunkowych po produkcję maszyn, hurtownię o skali 20 milionów, w której milion kredytu na towar obniża wskaźnik do 0,8 oraz odpowiedź, dlaczego w usługach prawie pokrywa się z płynnością bieżącą, a w handlu detalicznym spada o połowę.
Magazyn kłamie. Dlaczego marża w raporcie co miesiąc jest inna?
Magazyn kłamie po cichu: stan magazynowy w systemie, w księgach i na hali to często 3 różne liczby, a marża brutto liczona na ich podstawie skacze z miesiąca na miesiąc. W środku znajdziesz: skąd bierze się rozjazd między systemem a księgowością, czym jest ściema na magazynie i częściowa ewidencja, case firmy handlowej, w której marża spadła po korekcie z 25% do 19%, 4 pytania do sprawdzenia własnej firmy oraz test, który w tydzień pokaże, czy problem jest punktowy czy systemowy.
Wskaźnik płynności finansowej. Trzy stopnie i jak je czytać
Wskaźnik płynności finansowej to 3 wskaźniki, a każdy mówi coś innego. W środku znajdziesz: czym różni się płynność bieżąca, szybka i gotówkowa, policzone na firmie o skali 25 milionów, dlaczego płynność I stopnia u jednego autora znaczy coś zupełnie innego niż u drugiego i w GUS, najnowsze dane GUS za 2025 rok pokazujące, że w podręcznikowych widełkach mieści się tylko 11,4% firm oraz 3 rzeczy, których wskaźnik liczony na 31 grudnia nie pokaże.
Wskaźnik rentowności sprzedaży. Dlaczego stoi w miejscu, kiedy sprzedaż rośnie
Wskaźnik rentowności sprzedaży przy rosnących przychodach powinien iść w górę automatycznie. W środku znajdziesz: 3 poziomy wskaźnika i pytanie, na które odpowiada każdy z nich, najnowsze dane GUS za 2025 rok, dźwignię operacyjną policzoną na firmie o skali 20 milionów, w której 20% wzrostu sprzedaży mogło dać 100% wzrostu zysku oraz przykład, w którym ten sam wzrost kończy się niższym zyskiem netto, rozłożony na 3 miejsca wycieku.
Rentowność kapitału własnego. Trzymać kapitał w firmie czy go wyjąć
Rentowność kapitału własnego 24% brzmi dobrze, dopóki nie postawisz obok niej 2 liczb. W środku znajdziesz: porównanie z obligacjami po tym samym podatku, czyli 19,44% do kieszeni wobec 4,33%; rozkład wskaźnika na 3 czynniki pokazujący, czy wynik wypracował biznes, czy stopniał kapitał; mechanizm podwajający rentowność kapitału własnego bez zarobienia złotówki więcej oraz moment, w którym wysoki wskaźnik przestaje być argumentem za wypłatą.
Wskaźnik ROA. Co mówi o firmie i dlaczego spada od długu
Wskaźnik ROA mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę majątku firmy. W środku znajdziesz: dlaczego dług obniża ROA, a ROE podnosi, policzone na firmie o skali 25 milionów przychodu ze sprzedaży, mediany branżowe za 2024 rok zamiast krążących w sieci widełek bez źródła, przepis pozwalający trzymać tabor poza bilansem oraz 2 pułapki, przez które wysoki wskaźnik ROA bywa złą wiadomością.
ROE. Co to jest i dlaczego każdy liczy je inaczej
ROE mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę kapitału własnego, tylko że nikt go nie zdefiniował i każdy liczy inaczej. W środku znajdziesz: 4 wzory na ten sam wskaźnik dające 5 punktów procentowych różnicy w tej samej firmie, mechanizm podwajający ROE bez zarobienia złotówki więcej, prawdziwe mediany branżowe zamiast krążących w sieci widełek bez źródła oraz jedną sytuację, w której ROE trzeba odłożyć na bok.
Kto powinien prowadzić finanse w firmie rodzinnej?
Serce czy wynik? Finanse w firmie rodzinnej prawie zawsze prowadzi ktoś, komu ufasz od pierwszych lat i długo nie ma w tym nic złego. W środku znajdziesz: jak powstaje rola zaufanej osoby od firmowych liczb; moment, w którym zakres tej roli przestaje nadążać za skalą firmy; case ojca i syna, po którym senior obraził się nie na syna, tylko na sugestię, że przez 30 lat robił coś nie tak; 4 zasady profesjonalizacji sprawdzone u klientów, którzy przeszli tę zmianę dobrze oraz jedno zdanie, które porządkuje całą sprawę: szacunek zostaje, rola się zmienia.
Zacznij zarządzać firmowymi finansami
Chciałbyś szybciej analizować finanse Twojej firmy i wyciągać z nich więcej informacji? Zamów bezpłatną, 45 minutową konsultację i sprawdź, o ile prostszy może stać się Twój biznes dzięki profesjonalnym analizom finansowym!
