Przejdź do treści

02 września 2021

KPI finansowe – 9 przykładów KPI finansowych, które powinieneś mierzyć w firmie usługowej.

Właściciel firmy powinien być jak kapitan statku, czyli podejmować strategiczne decyzje. W biznesie, takie decyzje, można podejmować tylko i wyłącznie w oparciu o twarde dane. W tym artykule poznasz konkretne wskaźniki, które ułatwią Ci podejmowanie decyzji w obszarze finansów.

9 kluczowych KPI finansowych w firmie usługowej

Artykuł jest dostępny także w formie audio:

Posłuchaj w Spotify | Posłuchaj w Apple Podcasts

Czym są finansowe KPI?

KPI finansowe to tzw. kluczowe wskaźniki efektywności, czyli konkretne, mierzalne wartości, dzięki którym Właściciel firmy lub osoba nią zarządzająca, jest w stanie szybko zweryfikować obecną kondycję przedsiębiorstwa i podejmować właściwe decyzje w obszarze finansów.

KPI finansowe umożliwiają także wyłapanie wszelkich korzystnych lub niekorzystnych trendów, które pojawiają się w Twojej firmie. Monitorowanie najważniejszych wskaźników finansowych pozwala na sprawdzenie już dziś, czy Twoja firma jest na właściwej drodze, aby osiągać swoje długoterminowe cele. Kontrola historycznych wyników, pozwala również patrzeć przed siebie, prognozując w wiarygodny sposób przyszłość Twojego biznesu.

Niezależnie od tego jak duża jest Twoja firma, jeżeli chcesz skutecznie zarządzać jej finansami, nie masz wyjścia. Musisz mierzyć i regularnie analizować KPI, aby dobrze orientować się w tym, co dzieje się w każdym jej obszarze.

Jakie KPI finansowe powinieneś mierzyć?

Konkretne KPI, które powinieneś mierzyć są zależne od branży, specyfiki i obecnej sytuacji Twojej firmy. Jest jednak zespół KPI, które są wspólne dla wszystkich przedsiębiorstw.

Poniżej przedstawiamy kilka przykładów finansowych KPI, które według nas, powinien mierzyć właściciel każdej firmy usługowej. Jednocześnie warto zaznaczyć, że są to jedynie podstawowe wskaźniki, które warto uzupełniać tymi bardziej zaawansowanymi.

WAŻNE: Jeżeli chcesz lepiej zarządzać finansami firmy, możesz skorzystać z bezpłatnej konsultacji, podczas której nasz konsultant wesprze Cię w szukaniu KPI warto mierzyć w Twojej firmie.

1. Przychody ze sprzedaży

Sprawa jest banalnie prosta – bez przychodów ze sprzedaży nie ma zysków. Mierzenie i monitorowanie przychodów ze sprzedaży jest najbardziej podstawowym KPI finansowym, na które musisz zwracać uwagę. Tylko w ten sposób będziesz mógł porównywać je z kosztami, aby badać rentowność Twojej firmy.

Jeżeli chodzi o przychody ze sprzedaży, warto także sporządzić ich strukturę – czyli pokazać jakie źródła przychodów występują w naszym biznesie i w jakim stopniu odpowiadają one za końcowy wynik.

Znajomość obecnego i prognozowanego poziomu przychodów ze sprzedaży będzie także niezbędna do wyznaczania celów handlowych dla działu sprzedaży.

2. Marże pokrycia (I, II, III, IV stopnia)

Marża to oczywiście różnica między ponoszonymi przez nas kosztami, a przychodami ze sprzedaży danego produktu lub usługi. Wyraża ona to, w jakim stopniu przychody ze sprzedaży pokrywają koszty.

W zależności od tego, jak rozumiemy „koszty”, marża może mieć kilka poziomów –  marża pokrycia szacowana jest na kilku poziomach w zależności jakie koszty są „pokrywane”.

Taki podział pozwala ocenić w którym miejscu prowadzona przez Ciebie firma jest rentowna i w jakim stopniu.  To przydatne narzędzie, które pozwala zidentyfikować progi rentowności naszego biznesu i pilnować, czy poszczególne grupy kosztów nie zyskują na znaczeniu i obniżają osiąganą marżę.

  • I poziom – po uwzględnieniu bezpośrednich kosztów wytworzenia
  • II poziom – po uwzględnieniu bezpośrednich kosztów transportu
  • III poziom – po uwzględnieniu kosztów sprzedaży
  • IV poziom – po uwzględnieniu kosztów zarządu

3. EBITDA

EBITDA (earnings before interest, taxes, depreciation and amortization) to zysk operacyjny firmy przed potrąceniem odsetek od zobowiązań, podatków oraz amortyzacji.

W uproszczeniu oznacza to, że EBITDA pokazuje Ci, czy Twoja działalność operacyjna przynosi Twojej firmie zyski.

Dzięki znajomości wskaźnika EBITDA jesteś w stanie określić na jakim poziomie znajduje się rentowność Twojej firmy.

Chcesz właściwie dobrać KPI dla Twojej firmy?

Możesz zamówić bezpłatną konsultację – chętnie Cię wesprzemy. Chcę zamówić konsultację!

4. Faktyczna ilość gotówki firmy

Jako Właściciel firmy, nie możesz zarządzać jedynie na podstawie wyników księgowych. Aby uniknąć problemów z płynnością finansową, musisz zwracać uwagę także na cash flow. W tym zakresie warto mierzyć i zestawiać ze sobą:

  • stan środków pieniężnych na koncie i w kasie,
  • stan należności i zobowiązań wraz z terminami ich spłaty,
  • zestawienie dwóch powyższych (Stan środków + należności – zobowiązania)

Oprócz wiedzy o dostępnej obecnie ilości gotówki, warto także prognozować ilość gotówki. Do tego niezbędne będą prognozy finansowe wykonywane na podstawie budżetów. Pokażą Ci one rzeczywistą ilość gotówki którą Twoja firma będzie miała na koncie w poszczególne dni. Dzięki takim prognozom będziesz mógł lepiej rozkładać płatności, aby uniknąć problemów z płynnością.

Przykładowa prognoza płynności finansowej w branży IT
Przykładowa prognoza płynności finansowej

5. Wysokość kosztów stałych

Koszty stałe to te, których wysokość jest niezależna od wielkości sprzedaży. Niezależnie od tego ile przychodu wygeneruje Twoja firma, musisz opłacić wynajem biura, wynagrodzenia pracowników, leasingi itd.

W wielu mniejszych firmach przedsiębiorcy decydując się na zwiększenie kosztów stałych, nie patrzą na nie w kategorii comiesięcznych wydatków. Na zwiększenie kosztów stałych najczęściej decydują się oni w momencie zwiększonych przychodów ze sprzedaży, zapominając, że ten koszt, będzie przez nich ponoszony co miesiąc.

Nieproporcjonalny wzrost kosztów stałych do przychodów ze sprzedaży (koszty stałe rosnące szybciej niż przychody) prowadzi do obniżenia marży, co za tym idzie do pogorszenia wyników finansowych i potencjalnych problemów z płynnością.

Przykładowa analiza finansowa
Przykładowa analiza finansowa

6. Rentowność poszczególnych projektów

Rentowność projektów jest ważnym KPI zarówno dla właściciela firmy usługowej jak i dla project managerów.

Ten KPI pozwoli Ci wychwycić to, że Twój zespół pracuje ponad zakres lub poświęca zbyt dużo czasu na dany projekt, zbyt optymistyczne (zaniżone) wyceny projektów lub potrzebę podniesienia stawek Twoich pracowników.

W długim okresie, ten wskaźnik finansowy potrafi wskazać właścicielowi firmy, które rodzaje zleceń są rentowne, a które nierentowne.

7. Wysokość poduszki finansowej

Poduszka finansowa to wszystkie zgromadzone przez firmę oszczędności, które pomagają, kiedy pojawiają się nieprzewidziane koszty lub niższe niż zakładane przychody.

Jeżeli podzielisz wysokość poduszki finansowej, przez miesięczną wysokość kosztów stałych, będziesz mógł zobaczyć ile miesięcy mogłaby funkcjonować Twoja firma, gdyby osiągała zerowe przychody, co pozwala określić poziom bezpieczeństwa Twojego biznesu.

W firmach usługowych można określić wysokość poduszki finansowej w odniesieniu do procesu sprzedaży, realizacji i rozliczenia usługi. Jeżeli wiemy ile średnio trwa proces sprzedaży (czas od pierwszego kontaktu do podpisania umowy), realizacja usługi i jej rozliczenie, możemy przewidzieć minimalny poziom gotówki, który musi posiadać firma, aby nie wpaść w kłopoty finansowe.

8. Średni czas płatności faktur + odsetek faktur płaconych po terminie

Zgodnie z badaniami, aż 34% małych i średnich firm ma problemy finansowe z powodu spóźnionych płatności.

Te 2 KPI finansowe są jednymi z ważniejszych na liście, ponieważ pokazują, czy Twoja firma finansuje rynek i czy inne firmy używają dźwigni finansowej Twoim kosztem.

9. Efektywność pracowników

Jeżeli sprzedajesz czas swoich pracowników, logicznym jest, że powinieneś mierzyć ich efektywność.

Efektywność można rozumieć jako odsetek czasu spędzanego w projektach vs odsetek czasu niespędzanego na projektach.

Najlepiej od początku istnienia firmy wdrożyć odpowiednie narzędzia, w których pracownicy będą raportować swój czas. Dzięki temu będziesz wiedzieć, ile faktycznie czasu Twoi pracownicy pracują dla Twoich klientów… Ale uwaga, ta wiedza może zmienić Twoje myślenie o wydajności i opłacalności niektórych pracowników.

Wiedza o efektywności pracowników będzie dla Ciebie przydatna przy ustalaniu stawek, po których Twój zespół będzie pracować dla klientów.

…i inne wskaźniki KPI zależne od branży Twojej firmy

Nie ma dwóch takich samych firm. Zawsze gorąco zachęcamy, do mierzenia i analizowania takich wskaźników finansowych, które są ważne dla Ciebie i dla Twojej firmy.

Pamiętaj, że oprócz wskaźników finansowych, warto także mierzyć wskaźniki w innych obszarach firmy – w administracji, marketingu, sprzedaży, projektach itd. Największą wiedzę daje łączenie wskaźników z wielu dziedzin. Przykładowo, jak wzrost nakładów na marketing przekłada się na wzrost przychodów?

Jeżeli chciałbyś dowiedzieć się, jakie KPI polecamy firmom w Twojej branży, możesz skorzystać z bezpłatnej konsultacji z naszym ekspertem.

Zamawiam bezpłatną konsultację

Wojciech Plona

Przedsiębiorca i ekspert w zarządzaniu finansami małych i średnich firm. Jako Zewnętrzny Dyrektor Finansowy (CFO) w Plona Consulting wspiera właścicieli firm w skutecznym zarządzaniu rentownością, płynnością i wynikami finansowymi. Jego firma zrealizowała ponad 450 projektów doradczych, dostarczając przedsiębiorcom kluczowe dane do podejmowania trafnych decyzji biznesowych.

Wojciech także właścicielem Plona Accounting, twórcą podcastu „Finanse w Twojej Firmie” – pierwszego w Polsce formatu w pełni poświęconego zarządzaniu finansami przedsiębiorstw – oraz organizatorem konferencji o tej samej nazwie.

Kieruje się zasadą: „Dobre decyzje biznesowe zaczynają się od twardych danych”. Prywatnie pasjonat Formuły 1 i piłki nożnej.

>> Umów się na spotkanie i skonsultuj bezpłatnie dowolny temat finansowy

 

Podobne wpisy które mogą Cię zainteresować

Zazębione stalowe koła zębate maszyny przemysłowej i napis Czym jest capex, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Czym jest capex. Dlaczego inwestycję ledwo widać w wyniku, a od razu na koncie

Capex to pieniądze wydane na majątek, który pracuje dłużej niż rok. W środku znajdziesz: gdzie szukać capeksu w bilansie i w rachunku przepływów, dlaczego maszyna warta miliony obciąża wynik co roku tylko ułamkiem swojej ceny, 2 sposoby sfinansowania tej samej inwestycji, z których jeden zostawia firmie mniej niż tydzień gotówki, najnowsze dane GUS o inwestycjach firm oraz sygnał, że firma od lat zjada własny majątek.

Więcej
Stalowe imadło zaciśnięte na stosie złotych monet i napis Koszty stałe, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Koszty stałe. Dlaczego przy spadku sprzedaży jedna firma traci część zysku, a druga wpada w stratę

Koszty stałe decydują o tym, ile zysku zostaje w gorszym roku. W środku znajdziesz: definicję, w której liczy się wolumen sprzedaży, a nie kalendarz, 2 firmy z przychodem 30 milionów i identycznym zyskiem, z których jedna po spadku sprzedaży o 20% kończy rok na minusie, wzór na stopień dźwigni operacyjnej i margines bezpieczeństwa oraz kleszcze, w których 10% wzrostu kosztów stałych zabiera ponad jedną czwartą zysku.

Więcej
Metalowy stoper z czerwoną wskazówką w ruchu i napis Płynność szybka, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
01 października 2026

Wskaźnik płynności szybkiej. Dlaczego w handlu mówi więcej niż w usługach

Wskaźnik płynności szybkiej mówi, czy firma zapłaci rachunki bez sprzedawania towaru z magazynu. W środku znajdziesz: wzór w wersji Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, mediany za 2024 rok dla 8 branż, od biur rachunkowych po produkcję maszyn, hurtownię o skali 20 milionów, w której milion kredytu na towar obniża wskaźnik do 0,8 oraz odpowiedź, dlaczego w usługach prawie pokrywa się z płynnością bieżącą, a w handlu detalicznym spada o połowę.

Więcej
Zakurzone kartony z pajęczynami na metalowym regale magazynowym i napis Bieżąca płynność, na ciemnym tle
Wojciech Plona
01 października 2026

Wskaźnik bieżącej płynności. Kiedy zapasy udają płynność

Wskaźnik bieżącej płynności liczy towar na magazynie tak samo jak pieniądze na koncie. W środku znajdziesz: jak dokładnie liczy go Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, dlaczego zapas, którego nikt nie kupi, nadal podbija wskaźnik, firmę handlową o skali 20 milionów, której wskaźnik 1,6 po odjęciu zalegającego towaru spada do 1,4, zakup za pół miliona z konta, po którym wskaźnik nie drgnie mimo prawie pustego konta oraz 3 sprawdzenia pokazujące, czy płynność opiera się na magazynie.

Więcej
Wojciech Plona w okularach i napis Magazyn kłamie na żółtym pasku, na ciemnym tle z wykresami giełdowymi
Wojciech Plona
01 października 2026

Magazyn kłamie. Dlaczego marża w raporcie co miesiąc jest inna?

Magazyn kłamie po cichu: stan magazynowy w systemie, w księgach i na hali to często 3 różne liczby, a marża brutto liczona na ich podstawie skacze z miesiąca na miesiąc. W środku znajdziesz: skąd bierze się rozjazd między systemem a księgowością, czym jest ściema na magazynie i częściowa ewidencja, case firmy handlowej, w której marża spadła po korekcie z 25% do 19%, 4 pytania do sprawdzenia własnej firmy oraz test, który w tydzień pokaże, czy problem jest punktowy czy systemowy.

Więcej
Klepsydra z przesypującym się pomarańczowym piaskiem i napis Płynność finansowa, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
29 września 2026

Wskaźnik płynności finansowej. Trzy stopnie i jak je czytać

Wskaźnik płynności finansowej to 3 wskaźniki, a każdy mówi coś innego. W środku znajdziesz: czym różni się płynność bieżąca, szybka i gotówkowa, policzone na firmie o skali 25 milionów, dlaczego płynność I stopnia u jednego autora znaczy coś zupełnie innego niż u drugiego i w GUS, najnowsze dane GUS za 2025 rok pokazujące, że w podręcznikowych widełkach mieści się tylko 11,4% firm oraz 3 rzeczy, których wskaźnik liczony na 31 grudnia nie pokaże.

Więcej
Metalowe wiadro, z którego przez dziury w dnie wycieka woda, i napis Rentowność sprzedaży, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
29 września 2026

Wskaźnik rentowności sprzedaży. Dlaczego stoi w miejscu, kiedy sprzedaż rośnie

Wskaźnik rentowności sprzedaży przy rosnących przychodach powinien iść w górę automatycznie. W środku znajdziesz: 3 poziomy wskaźnika i pytanie, na które odpowiada każdy z nich, najnowsze dane GUS za 2025 rok, dźwignię operacyjną policzoną na firmie o skali 20 milionów, w której 20% wzrostu sprzedaży mogło dać 100% wzrostu zysku oraz przykład, w którym ten sam wzrost kończy się niższym zyskiem netto, rozłożony na 3 miejsca wycieku.

Więcej
Znak drogowy z rozwidleniem dróg i napis Rentowność kapitału własnego, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
21 września 2026

Rentowność kapitału własnego. Trzymać kapitał w firmie czy go wyjąć

Rentowność kapitału własnego 24% brzmi dobrze, dopóki nie postawisz obok niej 2 liczb. W środku znajdziesz: porównanie z obligacjami po tym samym podatku, czyli 19,44% do kieszeni wobec 4,33%; rozkład wskaźnika na 3 czynniki pokazujący, czy wynik wypracował biznes, czy stopniał kapitał; mechanizm podwajający rentowność kapitału własnego bez zarobienia złotówki więcej oraz moment, w którym wysoki wskaźnik przestaje być argumentem za wypłatą.

Więcej
Kalkulator na dokumentach finansowych i napis ROA, co to za wskaźnik, na ciemnym tle z wykresami
Wojciech Plona
21 września 2026

Wskaźnik ROA. Co mówi o firmie i dlaczego spada od długu

Wskaźnik ROA mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę majątku firmy. W środku znajdziesz: dlaczego dług obniża ROA, a ROE podnosi, policzone na firmie o skali 25 milionów przychodu ze sprzedaży, mediany branżowe za 2024 rok zamiast krążących w sieci widełek bez źródła, przepis pozwalający trzymać tabor poza bilansem oraz 2 pułapki, przez które wysoki wskaźnik ROA bywa złą wiadomością.

Więcej
Kalkulator, notes i ołówki oraz napis ROE, czym jest i czemu każdy liczy go inaczej, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
21 września 2026

ROE. Co to jest i dlaczego każdy liczy je inaczej

ROE mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę kapitału własnego, tylko że nikt go nie zdefiniował i każdy liczy inaczej. W środku znajdziesz: 4 wzory na ten sam wskaźnik dające 5 punktów procentowych różnicy w tej samej firmie, mechanizm podwajający ROE bez zarobienia złotówki więcej, prawdziwe mediany branżowe zamiast krążących w sieci widełek bez źródła oraz jedną sytuację, w której ROE trzeba odłożyć na bok.

Więcej

Zacznij zarządzać firmowymi finansami

Chciałbyś szybciej analizować finanse Twojej firmy i wyciągać z nich więcej informacji? Zamów bezpłatną, 45 minutową konsultację i sprawdź, o ile prostszy może stać się Twój biznes dzięki profesjonalnym analizom finansowym!