Przejdź do treści

27 marca 2025

Przeczytaj to to, jeżeli Twoje analizy finansowe są mało wiarygodne

Czy analizy Twojej firmy są wiarygodne? W życiu każdego Przedsiębiorcy, który dba o swoje finanse, przychodzi taki moment, w którym patrzy on w swoje finansowe tabelki – i nagle orientuje się, że coś w nich nie gra. I dziś porozmawiamy o tym, co zrobić w takiej sytuacji. Na podstawie 85. odcinka podcastu Finanse w Twojej Firmie; Aby posłuchać nagrania w całości, skorzystaj z jednego z poniższych linków:  Posłuchaj w Spotify | Posłuchaj w Apple Podcasts Działanie bez danych jest złe. Działanie z błędnymi […]

Czy analizy Twojej firmy są wiarygodne?

W życiu każdego Przedsiębiorcy, który dba o swoje finanse, przychodzi taki moment, w którym patrzy on w swoje finansowe tabelki – i nagle orientuje się, że coś w nich nie gra. I dziś porozmawiamy o tym, co zrobić w takiej sytuacji. Na podstawie 85. odcinka podcastu Finanse w Twojej Firmie;

Aby posłuchać nagrania w całości, skorzystaj z jednego z poniższych linków: 

Posłuchaj w Spotify | Posłuchaj w Apple Podcasts

Działanie bez danych jest złe. Działanie z błędnymi danymi jest gorsze.

Nasz dzisiejszy temat to nie do końca wiarygodne analizy – i to, co zrobić, kiedy zauważysz, że występują one także u Ciebie. Bo jak nie raz i nie dwa wspominaliśmy w ramach podcastu — działanie na podstawie wyłącznie własnych przeczuć, intuicji i założeń w finansach, to prosta droga do narobienia sobie problemów, bo po prostu przy pewnej skali nie da się tego wszystkiego liczyć w pamięci i łatwo jest się pomylić. Na przykład przy wycenie jakiegoś większego projektu…

Ale jest jeszcze druga sytuacja, która także jest niebezpieczna – czyli moment, kiedy wydaje Ci się, że zarządzasz finansami w oparciu o twarde dane, a tak naprawdę te dane wcale nie są tak twarde, na jakie wyglądają. Co może mieć miejsce jeżeli na przykład za rzadko aktualizujesz swoje analizy finansowe – i podejmujesz decyzje tak, jakby Twoja firma stała w miejscu, kiedy w rzeczywistości wygląda ona zupełnie inaczej.

Dlaczego dane Twojej firmy nie są wiarygodne?

Nawet jeśli masz analizy i nawet jeżeli je aktualizujesz – to wciąż może zdarzyć się, że z różnych powodów nie będą one wiarygodne. I te powody, przez które analizy finansowe nie są wiarygodne lub w pewnym momencie przestają być wiarygodne to dobry punkt startowy – dlatego przejdziemy przez kilka najpopularniejszych z nich.

Powód pierwszy – niska jakość danych wejściowych

I pierwszy taki powód, który byśmy wymienili – to jakość danych wejściowych. Czyli pobierasz, obrabiasz i analizujesz dane – które już od samego początku są nieprawdziwe, niepełne albo wybrakowane. Czyli na przykład — firma nie wrzuca wszystkiego do księgowości. Albo z tą księgowością są jakieś istotne problemy. Bo to, co zauważyliśmy od kiedy powstało Plona Accounting, czyli biuro rachunkowe, które jest częścią naszej grupy, to że problemy z księgowością to jest w wielu firmach coś, co przyjęło się jako jakieś zło konieczne. Że są problemy, nie ma danych, są opóźnienia, o te dane nie da się doprosić – i że tak zawsze było, tak jest i tak już zawsze będzie. Więc jeżeli też masz takie poczucie – to serdecznie zachęcamy do kontaktu – bo dane wejściowe i ich jakość to jest w firmowych finansach absolutna podstawa – i jeżeli tego obszaru nie poukładasz, to żadna technologia, nawet rakietowa, nie pozwoli Ci stworzyć wiarygodnych analiz. I to samo tyczy się nie tylko księgowości, ale także na przykład dodatkowych systemów, z których korzystają firmy. Jeżeli tam nie będzie wszystkich dokumentów, to te analizy zawsze będą się różnić od stanu faktycznego.

Powód drugi – brak definicji wskaźników

Idąc dalej, powód drugi, który często w firmach sprawia, że jakość danych jest niska, to fakt, że firma nie posiada definicji liczonych wskaźników. A co za tym idzie – każdy liczy jak mu wygodnie. Jeżeli zmienia się osoba odpowiedzialna — to na przykład zaczyna liczyć inaczej. A już w ogóle czasami spotykaliśmy się z sytuacją, w której ta sama osoba tydzień do tygodnia liczyła ten sam wskaźnik inaczej. Gdzie dodatkowo – trzeba zwrócić uwagę, że szczególnie podatne na to są wskaźniki, z których ludzie są rozliczani – czyli jeżeli marżę liczy człowiek, który jest wynagradzany w zależności od marży – to jest ryzyko, że będzie ją liczył tak, aby była wysoka. Bo mówi się, że…

liczby nie kłamią – ale ludzie kłamią o liczbach.

Więc – powód drugi to brak definicji wskaźników, albo wręcz patrząc szerzej – brak procesu przygotowania analiz. Czyli oprócz definicji – to proces na to, jak krok po kroku przygotowywać te analizy, żeby żadnego ważnego kroku nie pominąć.

Powód trzeci – zbyt niskie kompetencje finansowe

No i cóż – trzeci powód może być trudny do przełknięcia – ale to zwyczajnie błędy wynikające za niskiego stanu wiedzy czy kompetencji finansowych. Bo dalej spotykamy się w Plona Consulting z tym, że na przykład za przygotowywanie analiz finansowych odpowiada osoba, która robi to pierwszy raz w życiu, ale po prostu Właściciel ma do niej zaufanie – albo że Przedsiębiorcy robią to sami „na czuja” — i na przykład w skrajnych przypadkach mylą netto z brutto. Bo powiedzielibyśmy, że oczywiście na poziomie opisowym finanse firmy mogą wydawać się stosunkowo proste – ale diabeł tkwi w szczegółach. Bo już kwestie takie jak chociażby klucze podziałowe kosztów, które koszty brać, a których nie brać pod uwagę przy liczeniu marży, prognozowanie, bardziej zaawansowane analizy – to jest wszystko konkretna wiedza, której nie nabywa się od tak. A różnica, na przykład na poziomie 10%, wynikająca na przykład z za dużych uproszczeń czy zbyt dużego poziomu ogólności jakiejś analizy – to w finansach potrafi być GIGANTYCZNA różnica.

Jak Przedsiębiorcy orientują się, że ich analizy nie są wiarygodne?

Tu pojawia się ciekawy wątek – czyli jak Przedsiębiorcy najczęściej odkrywają, że ich analizy faktycznie nie zgadzają się z rzeczywistością. Bo co ciekawe, nierzadko dzieje się to kompletnym przypadkiem. Przeglądają swoje analizy i zaczynają się zastanawiać – skąd w sumie jest ta liczba. Skąd ona się wzięła? Bo wcale nie wygląda wiarygodnie. I tak – po nitce dochodzą do kłębka. Czasami, chociaż to raczej rzadsza sytuacja, pojawiają się w danych jakieś sygnały ostrzegawcze – na przykład duża i nagła zmiana w trendzie w danych – której nie widać w firmie. Albo jakieś duże, istotne odchylenia danych od normy. Albo właśnie wspomniana wcześniej sytuacja, gdzie odkrywamy nagle, że ktoś ściemniał o swoich danych. Bo i takie sytuacje się zdarzają.

Właśnie odkryłeś, że Twoje analizy finansowe NIE SĄ wiarygodne. Co zrobić dalej?

Więc — załóżmy, że jesteś właśnie w sytuacji, w której odkryłeś lub odkryłaś, że Twoje analizy finansowe nie zgadzają się z rzeczywistością – i tutaj pojawia się kluczowe pytanie – mianowicie, co z tym fantem zrobić w pierwszej kolejności?

I tak na dobrą sprawę – według nas, sprowadzając tę sytuację do bardzo prostego modelu, to są dwie rzeczy o które musisz w tej sytuacji zadbać albo pomyśleć.

Po pierwsze – dojdź do prawdy

Po pierwsze – musisz dojść do prawdy. Czyli możliwie szybko dojść do prawdziwego wyniku tej analizy. I tutaj dużo zależy od skali odchylenia – bo jeżeli chodzi tu o jedną źle przypisaną fakturę – to być może faktycznie nie stało się nic wielkiego. Ale jeżeli w pewnym momencie orientujesz się na przykład, że od pół roku błędnie liczyłeś marżę – to taką wiedzę musisz zaktualizować sobie krytycznie szybko. Bo błędne przeświadczenia w tym zakresie mogą Cię po prostu słono kosztować. Z osobistego doświadczenia – ale też przede wszystkim z doświadczenia Klientów Plona Consulting, z którymi mieliśmy przyjemność pracować także osobiście na przestrzeni lat, musimy powiedzieć, że wiemy, że taki moment to dużo emocji i nerwów. Bo na przykład zdarzyło nam się kilka razy pokazywać Przedsiębiorcom, że na przykład linia biznesowa, którą wcześniej uważali za rentowną, ciągnie ich biznes w dół, bo od miesięcy jest na minusie. Zdarzało nam się musieć powiedzieć Klientowi, że na przykład ich problemy z cashem wcale nie wynikają z zatorów płatniczych – tylko ze zbyt niskiej marży. Albo że wyniki za dany rok wcale nie były takie jak się wydawało — i że kondycja biznesu jest gorsza niż komukolwiek wcześniej się wydawało. I mówimy to wszystko po to, żeby powiedzieć, że jeżeli odkryjesz u Ciebie jakąś niezgodność w analizach – to pomimo tych emocji, warto przypomnieć sobie, że to całe szczęście, że jednak do tej prawdy dotarłeś. I że zamiast tego, mogłeś tkwić w tej nieświadomości jeszcze długo. Widzieliśmy kiedyś taki film w Internecie, w którym młoda dziewczyna opowiadała o tym, że od jakiegoś czasu gorzej się czuła – i w końcu po kilku tygodniach zorientowała się, że butelka, z której piła wodę miała w środku pleśń, której nie było widać, kiedy uzupełniała sobie codziennie wodę. Więc oczywiście – odkrycie czegoś takiego to jest fatalna sprawa — i wiemy, że to bardzo mocne porównanie — ale z drugiej strony, na pewno może się cieszyć, że odkryła to, zanim pojawiły się u niej jakieś bardzo poważne albo nieodwracalne problemy zdrowotne. I idąc za tym przykładem – jest też druga rzecz, oprócz dojścia do prawdy, o którą musisz zadbać jeżeli odkryjesz, że z Twoimi analizami jest coś nie tak – mianowicie: wyciągnięcie wniosków i nauka na przyszłość.

Po drugie – zabezpiecz się na przyszłość

Czyli określenie – jak do tego doszło, co się stało, że taka sytuacja mogła w ogóle wystąpić i przemyślenie tego CO można zrobić, żeby do takiej sytuacji nie doszło już w przyszłości. Być może czegoś za mało dopilnowałeś? Być może wystąpił inny powód z tych, które dziś wymienialiśmy? Być może pomiędzy Twoim wewnętrznym system a księgowością pojawiły się różnice o których nie wiedziałeś i to pora wprowadzić proces weryfikacji? — Tak jak mówiliśmy, powodów, przez które analizy stają się niewiarygodne jest mnóstwo – pytanie co możesz zrobić, żeby nie powtarzać tego samego? Czyli wyciągnięcie wniosków – i wprowadzenie takich kroków, które zabezpieczą Cię przed tym na przyszłość. Nawet gdyby miały być tak proste jak porównanie swojej bazy dany z rachunkiem wyników.

Więc dwie rzeczy, które rekomendujemy po zauważeniu tego, że Twoje analizy – to po pierwsze jak najszybciej dotrzeć do tego, jak jest naprawdę – a po drugie wyciągnąć wnioski i zastanowić się co możesz zrobić, żeby do takiego samego błędu nie doszło po raz kolejny.

Nie jesteś pewny, czy Twoje analizy finansowe są wiarygodne?

Jeżeli nie masz stuprocentowej pewności czy Twoje analizy finansowe są wiarygodne, czy nie ma w nich zaszytych jakichś błędów lub po prostu zastanawiasz się, czy jest w nich coś, co powinno Cię zaniepokoić – to bardzo serdecznie zachęcamy do zamówienia bezpłatnej konsultacji z dyrektorem finansowym:

>> Zamawiam bezpłatną konsultację

Wojciech Plona

Przedsiębiorca i ekspert w zarządzaniu finansami małych i średnich firm. Jako Zewnętrzny Dyrektor Finansowy (CFO) w Plona Consulting wspiera właścicieli firm w skutecznym zarządzaniu rentownością, płynnością i wynikami finansowymi. Jego firma zrealizowała ponad 450 projektów doradczych, dostarczając przedsiębiorcom kluczowe dane do podejmowania trafnych decyzji biznesowych.

Wojciech także właścicielem Plona Accounting, twórcą podcastu „Finanse w Twojej Firmie” – pierwszego w Polsce formatu w pełni poświęconego zarządzaniu finansami przedsiębiorstw – oraz organizatorem konferencji o tej samej nazwie.

Kieruje się zasadą: „Dobre decyzje biznesowe zaczynają się od twardych danych”. Prywatnie pasjonat Formuły 1 i piłki nożnej.

>> Umów się na spotkanie i skonsultuj bezpłatnie dowolny temat finansowy

 

Podobne wpisy które mogą Cię zainteresować

Zazębione stalowe koła zębate maszyny przemysłowej i napis Czym jest capex, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Czym jest capex. Dlaczego inwestycję ledwo widać w wyniku, a od razu na koncie

Capex to pieniądze wydane na majątek, który pracuje dłużej niż rok. W środku znajdziesz: gdzie szukać capeksu w bilansie i w rachunku przepływów, dlaczego maszyna warta miliony obciąża wynik co roku tylko ułamkiem swojej ceny, 2 sposoby sfinansowania tej samej inwestycji, z których jeden zostawia firmie mniej niż tydzień gotówki, najnowsze dane GUS o inwestycjach firm oraz sygnał, że firma od lat zjada własny majątek.

Więcej
Stalowe imadło zaciśnięte na stosie złotych monet i napis Koszty stałe, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Koszty stałe. Dlaczego przy spadku sprzedaży jedna firma traci część zysku, a druga wpada w stratę

Koszty stałe decydują o tym, ile zysku zostaje w gorszym roku. W środku znajdziesz: definicję, w której liczy się wolumen sprzedaży, a nie kalendarz, 2 firmy z przychodem 30 milionów i identycznym zyskiem, z których jedna po spadku sprzedaży o 20% kończy rok na minusie, wzór na stopień dźwigni operacyjnej i margines bezpieczeństwa oraz kleszcze, w których 10% wzrostu kosztów stałych zabiera ponad jedną czwartą zysku.

Więcej
Metalowy stoper z czerwoną wskazówką w ruchu i napis Płynność szybka, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
01 października 2026

Wskaźnik płynności szybkiej. Dlaczego w handlu mówi więcej niż w usługach

Wskaźnik płynności szybkiej mówi, czy firma zapłaci rachunki bez sprzedawania towaru z magazynu. W środku znajdziesz: wzór w wersji Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, mediany za 2024 rok dla 8 branż, od biur rachunkowych po produkcję maszyn, hurtownię o skali 20 milionów, w której milion kredytu na towar obniża wskaźnik do 0,8 oraz odpowiedź, dlaczego w usługach prawie pokrywa się z płynnością bieżącą, a w handlu detalicznym spada o połowę.

Więcej
Zakurzone kartony z pajęczynami na metalowym regale magazynowym i napis Bieżąca płynność, na ciemnym tle
Wojciech Plona
01 października 2026

Wskaźnik bieżącej płynności. Kiedy zapasy udają płynność

Wskaźnik bieżącej płynności liczy towar na magazynie tak samo jak pieniądze na koncie. W środku znajdziesz: jak dokładnie liczy go Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, dlaczego zapas, którego nikt nie kupi, nadal podbija wskaźnik, firmę handlową o skali 20 milionów, której wskaźnik 1,6 po odjęciu zalegającego towaru spada do 1,4, zakup za pół miliona z konta, po którym wskaźnik nie drgnie mimo prawie pustego konta oraz 3 sprawdzenia pokazujące, czy płynność opiera się na magazynie.

Więcej
Wojciech Plona w okularach i napis Magazyn kłamie na żółtym pasku, na ciemnym tle z wykresami giełdowymi
Wojciech Plona
01 października 2026

Magazyn kłamie. Dlaczego marża w raporcie co miesiąc jest inna?

Magazyn kłamie po cichu: stan magazynowy w systemie, w księgach i na hali to często 3 różne liczby, a marża brutto liczona na ich podstawie skacze z miesiąca na miesiąc. W środku znajdziesz: skąd bierze się rozjazd między systemem a księgowością, czym jest ściema na magazynie i częściowa ewidencja, case firmy handlowej, w której marża spadła po korekcie z 25% do 19%, 4 pytania do sprawdzenia własnej firmy oraz test, który w tydzień pokaże, czy problem jest punktowy czy systemowy.

Więcej
Klepsydra z przesypującym się pomarańczowym piaskiem i napis Płynność finansowa, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
29 września 2026

Wskaźnik płynności finansowej. Trzy stopnie i jak je czytać

Wskaźnik płynności finansowej to 3 wskaźniki, a każdy mówi coś innego. W środku znajdziesz: czym różni się płynność bieżąca, szybka i gotówkowa, policzone na firmie o skali 25 milionów, dlaczego płynność I stopnia u jednego autora znaczy coś zupełnie innego niż u drugiego i w GUS, najnowsze dane GUS za 2025 rok pokazujące, że w podręcznikowych widełkach mieści się tylko 11,4% firm oraz 3 rzeczy, których wskaźnik liczony na 31 grudnia nie pokaże.

Więcej
Metalowe wiadro, z którego przez dziury w dnie wycieka woda, i napis Rentowność sprzedaży, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
29 września 2026

Wskaźnik rentowności sprzedaży. Dlaczego stoi w miejscu, kiedy sprzedaż rośnie

Wskaźnik rentowności sprzedaży przy rosnących przychodach powinien iść w górę automatycznie. W środku znajdziesz: 3 poziomy wskaźnika i pytanie, na które odpowiada każdy z nich, najnowsze dane GUS za 2025 rok, dźwignię operacyjną policzoną na firmie o skali 20 milionów, w której 20% wzrostu sprzedaży mogło dać 100% wzrostu zysku oraz przykład, w którym ten sam wzrost kończy się niższym zyskiem netto, rozłożony na 3 miejsca wycieku.

Więcej
Znak drogowy z rozwidleniem dróg i napis Rentowność kapitału własnego, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
21 września 2026

Rentowność kapitału własnego. Trzymać kapitał w firmie czy go wyjąć

Rentowność kapitału własnego 24% brzmi dobrze, dopóki nie postawisz obok niej 2 liczb. W środku znajdziesz: porównanie z obligacjami po tym samym podatku, czyli 19,44% do kieszeni wobec 4,33%; rozkład wskaźnika na 3 czynniki pokazujący, czy wynik wypracował biznes, czy stopniał kapitał; mechanizm podwajający rentowność kapitału własnego bez zarobienia złotówki więcej oraz moment, w którym wysoki wskaźnik przestaje być argumentem za wypłatą.

Więcej
Kalkulator na dokumentach finansowych i napis ROA, co to za wskaźnik, na ciemnym tle z wykresami
Wojciech Plona
21 września 2026

Wskaźnik ROA. Co mówi o firmie i dlaczego spada od długu

Wskaźnik ROA mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę majątku firmy. W środku znajdziesz: dlaczego dług obniża ROA, a ROE podnosi, policzone na firmie o skali 25 milionów przychodu ze sprzedaży, mediany branżowe za 2024 rok zamiast krążących w sieci widełek bez źródła, przepis pozwalający trzymać tabor poza bilansem oraz 2 pułapki, przez które wysoki wskaźnik ROA bywa złą wiadomością.

Więcej
Kalkulator, notes i ołówki oraz napis ROE, czym jest i czemu każdy liczy go inaczej, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
21 września 2026

ROE. Co to jest i dlaczego każdy liczy je inaczej

ROE mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę kapitału własnego, tylko że nikt go nie zdefiniował i każdy liczy inaczej. W środku znajdziesz: 4 wzory na ten sam wskaźnik dające 5 punktów procentowych różnicy w tej samej firmie, mechanizm podwajający ROE bez zarobienia złotówki więcej, prawdziwe mediany branżowe zamiast krążących w sieci widełek bez źródła oraz jedną sytuację, w której ROE trzeba odłożyć na bok.

Więcej

Zacznij zarządzać firmowymi finansami

Chciałbyś szybciej analizować finanse Twojej firmy i wyciągać z nich więcej informacji? Zamów bezpłatną, 45 minutową konsultację i sprawdź, o ile prostszy może stać się Twój biznes dzięki profesjonalnym analizom finansowym!