Przejdź do treści

27 marca 2025

Przeczytaj to to, jeżeli Twoje analizy finansowe są mało wiarygodne

Czy analizy Twojej firmy są wiarygodne? W życiu każdego Przedsiębiorcy, który dba o swoje finanse, przychodzi taki moment, w którym patrzy on w swoje finansowe tabelki – i nagle orientuje się, że coś w nich nie gra. I dziś porozmawiamy o tym, co zrobić w takiej sytuacji. Na podstawie 85. odcinka podcastu Finanse w Twojej Firmie; Aby posłuchać nagrania w całości, skorzystaj z jednego z poniższych linków:  Posłuchaj w Spotify | Posłuchaj w Apple Podcasts Działanie bez danych jest złe. Działanie z błędnymi […]

Czy analizy Twojej firmy są wiarygodne?

W życiu każdego Przedsiębiorcy, który dba o swoje finanse, przychodzi taki moment, w którym patrzy on w swoje finansowe tabelki – i nagle orientuje się, że coś w nich nie gra. I dziś porozmawiamy o tym, co zrobić w takiej sytuacji. Na podstawie 85. odcinka podcastu Finanse w Twojej Firmie;

Aby posłuchać nagrania w całości, skorzystaj z jednego z poniższych linków: 

Posłuchaj w Spotify | Posłuchaj w Apple Podcasts

Działanie bez danych jest złe. Działanie z błędnymi danymi jest gorsze.

Nasz dzisiejszy temat to nie do końca wiarygodne analizy – i to, co zrobić, kiedy zauważysz, że występują one także u Ciebie. Bo jak nie raz i nie dwa wspominaliśmy w ramach podcastu — działanie na podstawie wyłącznie własnych przeczuć, intuicji i założeń w finansach, to prosta droga do narobienia sobie problemów, bo po prostu przy pewnej skali nie da się tego wszystkiego liczyć w pamięci i łatwo jest się pomylić. Na przykład przy wycenie jakiegoś większego projektu…

Ale jest jeszcze druga sytuacja, która także jest niebezpieczna – czyli moment, kiedy wydaje Ci się, że zarządzasz finansami w oparciu o twarde dane, a tak naprawdę te dane wcale nie są tak twarde, na jakie wyglądają. Co może mieć miejsce jeżeli na przykład za rzadko aktualizujesz swoje analizy finansowe – i podejmujesz decyzje tak, jakby Twoja firma stała w miejscu, kiedy w rzeczywistości wygląda ona zupełnie inaczej.

Dlaczego dane Twojej firmy nie są wiarygodne?

Nawet jeśli masz analizy i nawet jeżeli je aktualizujesz – to wciąż może zdarzyć się, że z różnych powodów nie będą one wiarygodne. I te powody, przez które analizy finansowe nie są wiarygodne lub w pewnym momencie przestają być wiarygodne to dobry punkt startowy – dlatego przejdziemy przez kilka najpopularniejszych z nich.

Powód pierwszy – niska jakość danych wejściowych

I pierwszy taki powód, który byśmy wymienili – to jakość danych wejściowych. Czyli pobierasz, obrabiasz i analizujesz dane – które już od samego początku są nieprawdziwe, niepełne albo wybrakowane. Czyli na przykład — firma nie wrzuca wszystkiego do księgowości. Albo z tą księgowością są jakieś istotne problemy. Bo to, co zauważyliśmy od kiedy powstało Plona Accounting, czyli biuro rachunkowe, które jest częścią naszej grupy, to że problemy z księgowością to jest w wielu firmach coś, co przyjęło się jako jakieś zło konieczne. Że są problemy, nie ma danych, są opóźnienia, o te dane nie da się doprosić – i że tak zawsze było, tak jest i tak już zawsze będzie. Więc jeżeli też masz takie poczucie – to serdecznie zachęcamy do kontaktu – bo dane wejściowe i ich jakość to jest w firmowych finansach absolutna podstawa – i jeżeli tego obszaru nie poukładasz, to żadna technologia, nawet rakietowa, nie pozwoli Ci stworzyć wiarygodnych analiz. I to samo tyczy się nie tylko księgowości, ale także na przykład dodatkowych systemów, z których korzystają firmy. Jeżeli tam nie będzie wszystkich dokumentów, to te analizy zawsze będą się różnić od stanu faktycznego.

Powód drugi – brak definicji wskaźników

Idąc dalej, powód drugi, który często w firmach sprawia, że jakość danych jest niska, to fakt, że firma nie posiada definicji liczonych wskaźników. A co za tym idzie – każdy liczy jak mu wygodnie. Jeżeli zmienia się osoba odpowiedzialna — to na przykład zaczyna liczyć inaczej. A już w ogóle czasami spotykaliśmy się z sytuacją, w której ta sama osoba tydzień do tygodnia liczyła ten sam wskaźnik inaczej. Gdzie dodatkowo – trzeba zwrócić uwagę, że szczególnie podatne na to są wskaźniki, z których ludzie są rozliczani – czyli jeżeli marżę liczy człowiek, który jest wynagradzany w zależności od marży – to jest ryzyko, że będzie ją liczył tak, aby była wysoka. Bo mówi się, że…

liczby nie kłamią – ale ludzie kłamią o liczbach.

Więc – powód drugi to brak definicji wskaźników, albo wręcz patrząc szerzej – brak procesu przygotowania analiz. Czyli oprócz definicji – to proces na to, jak krok po kroku przygotowywać te analizy, żeby żadnego ważnego kroku nie pominąć.

Powód trzeci – zbyt niskie kompetencje finansowe

No i cóż – trzeci powód może być trudny do przełknięcia – ale to zwyczajnie błędy wynikające za niskiego stanu wiedzy czy kompetencji finansowych. Bo dalej spotykamy się w Plona Consulting z tym, że na przykład za przygotowywanie analiz finansowych odpowiada osoba, która robi to pierwszy raz w życiu, ale po prostu Właściciel ma do niej zaufanie – albo że Przedsiębiorcy robią to sami „na czuja” — i na przykład w skrajnych przypadkach mylą netto z brutto. Bo powiedzielibyśmy, że oczywiście na poziomie opisowym finanse firmy mogą wydawać się stosunkowo proste – ale diabeł tkwi w szczegółach. Bo już kwestie takie jak chociażby klucze podziałowe kosztów, które koszty brać, a których nie brać pod uwagę przy liczeniu marży, prognozowanie, bardziej zaawansowane analizy – to jest wszystko konkretna wiedza, której nie nabywa się od tak. A różnica, na przykład na poziomie 10%, wynikająca na przykład z za dużych uproszczeń czy zbyt dużego poziomu ogólności jakiejś analizy – to w finansach potrafi być GIGANTYCZNA różnica.

Jak Przedsiębiorcy orientują się, że ich analizy nie są wiarygodne?

Tu pojawia się ciekawy wątek – czyli jak Przedsiębiorcy najczęściej odkrywają, że ich analizy faktycznie nie zgadzają się z rzeczywistością. Bo co ciekawe, nierzadko dzieje się to kompletnym przypadkiem. Przeglądają swoje analizy i zaczynają się zastanawiać – skąd w sumie jest ta liczba. Skąd ona się wzięła? Bo wcale nie wygląda wiarygodnie. I tak – po nitce dochodzą do kłębka. Czasami, chociaż to raczej rzadsza sytuacja, pojawiają się w danych jakieś sygnały ostrzegawcze – na przykład duża i nagła zmiana w trendzie w danych – której nie widać w firmie. Albo jakieś duże, istotne odchylenia danych od normy. Albo właśnie wspomniana wcześniej sytuacja, gdzie odkrywamy nagle, że ktoś ściemniał o swoich danych. Bo i takie sytuacje się zdarzają.

Właśnie odkryłeś, że Twoje analizy finansowe NIE SĄ wiarygodne. Co zrobić dalej?

Więc — załóżmy, że jesteś właśnie w sytuacji, w której odkryłeś lub odkryłaś, że Twoje analizy finansowe nie zgadzają się z rzeczywistością – i tutaj pojawia się kluczowe pytanie – mianowicie, co z tym fantem zrobić w pierwszej kolejności?

I tak na dobrą sprawę – według nas, sprowadzając tę sytuację do bardzo prostego modelu, to są dwie rzeczy o które musisz w tej sytuacji zadbać albo pomyśleć.

Po pierwsze – dojdź do prawdy

Po pierwsze – musisz dojść do prawdy. Czyli możliwie szybko dojść do prawdziwego wyniku tej analizy. I tutaj dużo zależy od skali odchylenia – bo jeżeli chodzi tu o jedną źle przypisaną fakturę – to być może faktycznie nie stało się nic wielkiego. Ale jeżeli w pewnym momencie orientujesz się na przykład, że od pół roku błędnie liczyłeś marżę – to taką wiedzę musisz zaktualizować sobie krytycznie szybko. Bo błędne przeświadczenia w tym zakresie mogą Cię po prostu słono kosztować. Z osobistego doświadczenia – ale też przede wszystkim z doświadczenia Klientów Plona Consulting, z którymi mieliśmy przyjemność pracować także osobiście na przestrzeni lat, musimy powiedzieć, że wiemy, że taki moment to dużo emocji i nerwów. Bo na przykład zdarzyło nam się kilka razy pokazywać Przedsiębiorcom, że na przykład linia biznesowa, którą wcześniej uważali za rentowną, ciągnie ich biznes w dół, bo od miesięcy jest na minusie. Zdarzało nam się musieć powiedzieć Klientowi, że na przykład ich problemy z cashem wcale nie wynikają z zatorów płatniczych – tylko ze zbyt niskiej marży. Albo że wyniki za dany rok wcale nie były takie jak się wydawało — i że kondycja biznesu jest gorsza niż komukolwiek wcześniej się wydawało. I mówimy to wszystko po to, żeby powiedzieć, że jeżeli odkryjesz u Ciebie jakąś niezgodność w analizach – to pomimo tych emocji, warto przypomnieć sobie, że to całe szczęście, że jednak do tej prawdy dotarłeś. I że zamiast tego, mogłeś tkwić w tej nieświadomości jeszcze długo. Widzieliśmy kiedyś taki film w Internecie, w którym młoda dziewczyna opowiadała o tym, że od jakiegoś czasu gorzej się czuła – i w końcu po kilku tygodniach zorientowała się, że butelka, z której piła wodę miała w środku pleśń, której nie było widać, kiedy uzupełniała sobie codziennie wodę. Więc oczywiście – odkrycie czegoś takiego to jest fatalna sprawa — i wiemy, że to bardzo mocne porównanie — ale z drugiej strony, na pewno może się cieszyć, że odkryła to, zanim pojawiły się u niej jakieś bardzo poważne albo nieodwracalne problemy zdrowotne. I idąc za tym przykładem – jest też druga rzecz, oprócz dojścia do prawdy, o którą musisz zadbać jeżeli odkryjesz, że z Twoimi analizami jest coś nie tak – mianowicie: wyciągnięcie wniosków i nauka na przyszłość.

Po drugie – zabezpiecz się na przyszłość

Czyli określenie – jak do tego doszło, co się stało, że taka sytuacja mogła w ogóle wystąpić i przemyślenie tego CO można zrobić, żeby do takiej sytuacji nie doszło już w przyszłości. Być może czegoś za mało dopilnowałeś? Być może wystąpił inny powód z tych, które dziś wymienialiśmy? Być może pomiędzy Twoim wewnętrznym system a księgowością pojawiły się różnice o których nie wiedziałeś i to pora wprowadzić proces weryfikacji? — Tak jak mówiliśmy, powodów, przez które analizy stają się niewiarygodne jest mnóstwo – pytanie co możesz zrobić, żeby nie powtarzać tego samego? Czyli wyciągnięcie wniosków – i wprowadzenie takich kroków, które zabezpieczą Cię przed tym na przyszłość. Nawet gdyby miały być tak proste jak porównanie swojej bazy dany z rachunkiem wyników.

Więc dwie rzeczy, które rekomendujemy po zauważeniu tego, że Twoje analizy – to po pierwsze jak najszybciej dotrzeć do tego, jak jest naprawdę – a po drugie wyciągnąć wnioski i zastanowić się co możesz zrobić, żeby do takiego samego błędu nie doszło po raz kolejny.

Nie jesteś pewny, czy Twoje analizy finansowe są wiarygodne?

Jeżeli nie masz stuprocentowej pewności czy Twoje analizy finansowe są wiarygodne, czy nie ma w nich zaszytych jakichś błędów lub po prostu zastanawiasz się, czy jest w nich coś, co powinno Cię zaniepokoić – to bardzo serdecznie zachęcamy do zamówienia bezpłatnej konsultacji z dyrektorem finansowym:

>> Zamawiam bezpłatną konsultację

Wojciech Plona

Przedsiębiorca i ekspert w zarządzaniu finansami małych i średnich firm. Jako Zewnętrzny Dyrektor Finansowy (CFO) w Plona Consulting wspiera właścicieli firm w skutecznym zarządzaniu rentownością, płynnością i wynikami finansowymi. Jego firma zrealizowała ponad 450 projektów doradczych, dostarczając przedsiębiorcom kluczowe dane do podejmowania trafnych decyzji biznesowych.

Wojciech także właścicielem Plona Accounting, twórcą podcastu „Finanse w Twojej Firmie” – pierwszego w Polsce formatu w pełni poświęconego zarządzaniu finansami przedsiębiorstw – oraz organizatorem konferencji o tej samej nazwie.

Kieruje się zasadą: „Dobre decyzje biznesowe zaczynają się od twardych danych”. Prywatnie pasjonat Formuły 1 i piłki nożnej.

>> Umów się na spotkanie i skonsultuj bezpłatnie dowolny temat finansowy

 

Podobne wpisy które mogą Cię zainteresować

Wojciech Plona obok ekranu z napisem AI i spadającym wykresem oraz napis 80 mld $ straty?
Wojciech Plona
05 listopada 2026

80 miliardów dolarów straty? Anthropic wchodzi na giełdę. Dlaczego cały świat się myli

80 miliardów dolarów straty w pół roku, a jednocześnie dodatni wynik operacyjny od kwietnia do czerwca. W środku znajdziesz: skąd w prospekcie Anthropic wzięły się 72 miliardy straty bez wydania gotówki, co mówi marża operacyjna 8% po roku na minusie 152%, dlaczego 5 największych klientów to połowiczny sukces, gdzie leży prawdziwe ryzyko tej firmy oraz 3 pytania, na które odpowiada sprawozdanie finansowe Twojej firmy.

Więcej
Wojciech Plona na tle wykresów finansowych i napis Kontrakt zjada gotówkę
Wojciech Plona
29 października 2026

Kontrakt zjada gotówkę. Skąd wziąć pieniądze na realizację dużego kontraktu?

Duży kontrakt potrafi zjeść gotówkę szybciej, niż przyniesie zysk, a rachunek za to wystawia kapitał obrotowy. W środku znajdziesz: kontrakt za 6 milionów złotych rozpisany miesiąc po miesiącu, moment, w którym firma ma wyłożone 1,8 miliona, powód, dla którego zysk w wynikach nie wystarcza na dywidendę, 3 pytania do zadania przed podpisaniem umowy oraz wyliczenie, ile daje skrócenie terminu płatności z 60 do 30 dni.

Więcej
Wojciech Plona i napis Sprawdź mój kalkulator na tle arkusza Ile naprawdę kosztuje Cię godzina
Wojciech Plona
23 października 2026

Ile naprawdę kosztuje Cię godzina pracy pracownika? Sprawdź w kalkulatorze

Koszt godziny pracy specjalisty z pensją 9000 zł brutto to w głowie właściciela około 54 zł, a w pełnym rachunku prawie 175 zł. W środku znajdziesz: skąd bierze się ta różnica, wynik przy 75% sprzedanego czasu zamiast 60%, próg 900 godzin w porównaniu etatu z podwykonawcą, sposób liczenia stawki przy ryczałcie oraz kalkulator, w którym sprawdzisz koszt godziny pracy na liczbach własnej firmy.

Więcej
Stalowa suwmiarka mierząca stos złotych monet i napis Marża a narzut, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
15 października 2026

Marża a narzut. Jaka jest różnica i ile kosztuje pomyłka w cenniku

Marża a narzut to ta sama złotówka podzielona przez co innego. W środku znajdziesz: obie definicje na przykładzie paczki karmy za 100 zł, wzory i tabelę przeliczeń narzutu na marżę, rabat, który przy 25% narzutu zjada cały zysk, powód, dla którego marża nie może przekroczyć 100%, a także zasadę, która porządkuje ceny w całej firmie.

Więcej
Mosiężny kompas z otwartą klapką i napis Czym jest LTV, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
15 października 2026

LTV. Ile naprawdę jest wart Twój klient i dlaczego liczy się go na marży

LTV to wartość klienta przez cały okres współpracy, liczona na marży. W środku znajdziesz: wzór dla firm bez subskrypcji, oparty na odsetku klientów odchodzących co roku, błąd, przez który LTV wychodzi ponad 5 razy za wysokie, relację LTV do kosztu pozyskania klienta i to, skąd wzięła się reguła 3 do 1, segment małych klientów, którzy ledwo zwracają koszt pozyskania, a także różnicę między LTV a rentownością klienta w tym roku.

Więcej
Mosiężny kran nalewający wodę do szklanki i napis Cashflow operacyjny a inwestycyjny, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
15 października 2026

Cashflow operacyjny a inwestycyjny. Jak czytać je razem i ile z gotówki zjadają inwestycje

Cashflow operacyjny a inwestycyjny pokazuje, czy firma sama finansuje swój rozwój. W środku znajdziesz: pozycje, które lądują w zaskakujących miejscach rachunku przepływów, 10 ciągników sfinansowanych na 3 sposoby i różnicę 1,56 miliona w przepływach operacyjnych, prostą miarę tego, ile pieniędzy z bieżącej działalności zjadają inwestycje, policzoną na 3 latach firmy produkcyjnej, a także powód, dla którego inwestycji nie ocenia się po pierwszym roku.

Więcej
Pęk metalowych kluczy na szafie serwerowej i napis Czym jest opex, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
15 października 2026

Czym jest opex. Kupić czy wynająć i co ta decyzja robi z EBITDA

Opex to wydatki bieżące, które od razu trafiają w koszty. W środku znajdziesz: 2 różne definicje opeksu i pytanie, które warto zadać przed porównaniem liczb, zakup systemu zestawiony z abonamentem w horyzoncie 5 lat, powód, dla którego przejście na abonament obniża EBITDA 5 razy mocniej niż zysk przed opodatkowaniem, sytuacje, w których opex wygrywa z zakupem, a także sposób na koszty bieżące rosnące szybciej niż przychody.

Więcej
Uśmiechnięty mężczyzna w okularach i napis Mniej klientów więcej zysku, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
15 października 2026

Jak podnieść ceny stałym klientom?

Podwyżka cen może oznaczać jednocześnie mniej klientów i więcej zysku, jeśli przed decyzją policzysz marżę pokrycia. W środku znajdziesz: wyniki analizy 2463 firm, w której 1% wyższej ceny dawał 11,1% więcej zysku operacyjnego, firmę o skali 27 milionów, która po podwyżce o 8% traci 2 klientów i zarabia ponad 1,5 miliona złotych więcej, 3 grupy klientów zamiast jednej stawki dla wszystkich, miesiące, w których klient może jeszcze wpisać nową cenę do budżetu oraz odpowiedź na „stara cena albo odchodzę”.

Więcej
Mężczyzna w okularach poprawiający oprawki i napis Bank mówi nie, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
12 października 2026

Bank odmówił kredytu firmie: co sprawdza i dlaczego?

Bank mówi „nie” i rzadko tłumaczy dlaczego, a odmowa kredytu ma swoje źródło w liczbach z poprzednich lat. W środku znajdziesz: 3 miejsca w sprawozdaniu, z których bank czyta ryzyko, przykład firmy o skali 18 milionów złotych, która chce 3 miliony kredytu na 5 lat, wyjaśnienie, dlaczego udział kapitału własnego bywa ważniejszy niż sam zysk, historię miliona w kasie, którego nie było na koncie oraz kowenanty, które trzeba pilnować już po podpisaniu umowy.

Więcej
Zazębione stalowe koła zębate maszyny przemysłowej i napis Czym jest capex, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Czym jest capex. Dlaczego inwestycję ledwo widać w wyniku, a od razu na koncie

Capex to pieniądze wydane na majątek, który pracuje dłużej niż rok. W środku znajdziesz: gdzie szukać capeksu w bilansie i w rachunku przepływów, dlaczego maszyna warta miliony obciąża wynik co roku tylko ułamkiem swojej ceny, 2 sposoby sfinansowania tej samej inwestycji, z których jeden zostawia firmie mniej niż tydzień gotówki, najnowsze dane GUS o inwestycjach firm oraz sygnał, że firma od lat zjada własny majątek.

Więcej

Zacznij zarządzać firmowymi finansami

Chciałbyś szybciej analizować finanse Twojej firmy i wyciągać z nich więcej informacji? Zamów bezpłatną, 45 minutową konsultację i sprawdź, o ile prostszy może stać się Twój biznes dzięki profesjonalnym analizom finansowym!