Przejdź do treści

21 czerwca 2022

Niższy zysk przy wyższych przychodach – z czego może to wynikać?

Jak to się dzieje, że szybko rosnące firmy „gubią” marżę i rentowność? Dlaczego ich zyski stoją w miejscu? Jak nowi członkowie zespołu wpływają na produktywność? Jak lepiej kontrolować rozwój firmy, aby utrzymywać odpowiednią marżę?

Niższy zysk przy wyższych przychodach – z czego może to wynikać?

„Niższe zysk przy wyższych przychodach” – poniższy artykuł został napisany na podstawie 12. odcinka podcastu Finanse w Twojej Firmie.

Aby posłuchać nagrania w całości, skorzystaj z jednego z poniższych linków:

Posłuchaj w Spotify | Posłuchaj w Apple Podcasts


Skąd pomysł na taki odcinek?

Jako spółka, która doradza innym firmom w obszarze porządkowania firmowych finansów, mamy dosyć unikalną pozycję. Mianowicie – mamy żywą styczność z biznesem. Dzięki temu stosunkowo dobrze jesteśmy w stanie wyłapać popularne wyzwania i problemy, z którymi mierzą się właściciele polskim MŚP. I dzisiejszy temat jest właśnie jednym z nich.

Kiedy rozmawiamy z przedsiębiorcami podczas bezpłatnych konsultacji, temat zmniejszających się wyników wraz ze wzrostem firmy jest jednym z najczęściej poruszanych tematów. Dzisiejszym tematem jest więc to, dlaczego firmy tracą zyski, kiedy ich przychody szybko rosną.

Jak często wygląda sytuacja rosnących firm?

Sytuacja rosnących firm wygląda bardzo często w następujący sposób…

Przedsiębiorca zakłada firmę i zdobywa pierwszych klientów. Następnie korzystając z ich feedbacku, wkłada pracę w rozwój jakości oferowanych produktów i usług. Dzięki wysokiej jakości, sporo osób zaczyna polecać jego firmę, co tylko przyspiesza jej wzrost.

W międzyczasie założyciel firmy mocno pracuje nad rozwojem marketingu i sprzedaży. Być może inwestuje w doradztwo w tym obszarze, być może zatrudnia do firmy doświadczonych marketerów i handlowców. Po czasie, tak marketingowo-sprzedażowa maszynka zaczyna dobrze działać, a nowi klienci pojawiają się w firmie w sposób szybki, pewny i przewidywalny. Nierzadko do tego stopnia, że popyt na usługi/produkty firmy zaczyna mocno przewyższać podaż, co generuje pewne problemy z obsłużeniem nowych zleceń.

Co za tym idzie, do zespołu szybko muszą dołączyć nowe osoby. Firma dalej rośnie, a zarządzanie jej finansami staje się coraz bardziej skomplikowane. Coraz więcej wpływów pojawia się na koncie, ale z drugiej strony jest też coraz więcej wydatków, w których łatwo się pogubić.

Skala dalej rośnie. Przychód zaczyna być liczony w milionach, a pracownicy w dziesiątkach. I tak mija kolejny rok. Przychody znów sporo większe niż rok temu, a tu… Niespodzianka! Zysk stoi w tym samym miejscu!

No i gdzie są te wszystkie pieniądze, które widzę w księgowości?

Mija kolejny rok. Przychody znów są 30% wyższe niż w poprzednim okresie i… Zysk jak stał – tak stoi. A czasami wręcz spada. Prześledźmy zatem, z czego taki stan rzeczy może wynikać i co można z tym zrobić.

Z czego wynika niższy zysków przy rosnących przychodach firmy?

Co firma, to przypadek. Ciężko więc znaleźć tutaj jeden, powód, który uniwersalnie, w każdej firmie, odpowiada za spadek wyniku finansowego w sytuacji szybkiego wzrostu sprzedaży czy przychodów. Najczęściej, nawet w ramach jednej firmy, za tę sytuację odpowiada to szereg czynników.

Co zatem może sprawić, że zysk spada, kiedy przychody rosną?

Zwiększony nakład pracy u kluczowych pracowników

Co do zasady – Twoi kluczowi ludzie będą mieli więcej na głowie. Do „ogarnięcia” będzie więcej spraw, pomiędzy którymi będą się oni musieli przełączać. Jest więcej klientów do zapamiętania, więcej dokumentów do przeczytania, więcej decyzji do podjęcia. To oczywiście odbija się na efektywności pracowników, którzy nierzadko potrafią być w takiej sytuacji przepracowani.

Zatrudnianie nowych ludzi

W związku z powyższym, szybko rosnące firmy muszą rekrutować nowych pracowników, aby poradzić sobie z dużą ilością nowych zleceń i prac. Co do zasady, nowi pracownicy w firmie będą mniej wydajni, ponieważ muszą się zapoznać z firmą, wdrożyć w jej codzienną pracę, poznać wykorzystywane w firmie narzędzia itd.

Tu pojawia się pytanie – ile czasu minie, zanim nowy pracownik będzie samodzielny? Miesiąc? Kwartał? Pół roku? Idąc dalej – co w sytuacji, kiedy takich osób zatrudnimy 20?

Kto prowadzi procesy wdrożeniowe?

Kiedy do zespołu dołączają nowe osoby, muszą one przejść przez proces wdrożenia. Który najczęściej koordynują… Oczywiście Twoi najbardziej wydajni pracownicy. Bo to oni najlepiej pokażą „co i jak”. Czas, który Twoi kluczowi pracownicy poświęcają na wdrożenie nowych osób także obniża ich utylizację.

Jak niska utylizacja wpływa na marżę?

Nowi ludzie mają niską utylizację. A starsi stażem pracownicy mają obniżoną utylizację, ponieważ wdrażają nowych. Co za tym idzie – spada marża. Ale uwaga – marża w opisywanym przypadku rosnącej firmy rzadko spada na poziomie konkretnych projektów. Spada ona dopiero na poziomie całej firmy. Ponieważ często następuje zmniejszenie tempa projektów. Ponieważ w trakcie danego miesiąca będziemy w stanie rozliczyć mniej projektów niż wcześniej. A koszty stałe trzeba przecież płacić!

Większa skłonność właściciela do wydawania pieniędzy na „zachcianki”

Kiedy rosną przychody, to bardzo łatwo popaść w pułapkę pt. „Moja firma obraca takimi pieniędzmi… Czyli stać ją na nowy samochód i 2 razy wyższą wypłatę dla mnie!”. O tych wydatkach bardzo często decydują jednak przychody – a nie wypracowana marża.

Akceptowanie gorszych kontraktów, kiedy w firmie są pieniądze

Szybki rozwój często wiążę się z wizją dynamicznej ekspansji co sprawia, że często godzimy się gorsze warunki kontraktów. Ponieważ na przykład „skoro tych kontraktów jest aż tyle, to w tym jednym zmiana terminu płatności nas specjalnie nie zaboli!”.

Zamiast brać z góry, dzielimy płatność. Zamiast dzielić płatności, bierzemy pieniądze na koniec projektu. Zamiast na koniec projektu, termin ustalamy na 3 miesiące po oddaniu ostatnich poprawek, co wydłuża termin płatności o 6 miesięcy i powoduje brak płynności finansowej w firmie.

Jak lepiej kontrolować rentowność w rosnącej firmie?

Jak sobie z tym radzić? Przygotowaliśmy 6 punktów, które pozwolą lepiej zapanować nad rentownością szybko rosnącej firmy:

  • Określ granice rozwoju – w jakim tempie możesz się rozwijać? Ile możesz wydawać?
  • Kontroluj wydatki na „przyjemności” – ponieważ mocno obniżają one marże.
  • Kontroluj wysokość inwestycji – nie przeinwestowuj, staraj się trzymać budżetu.
  • Weryfikuj produktywność i utylizację Twojego zespołu. Nie rekrutuj za szybko.
  • Weryfikuj wzrost kosztów stałych w odniesieniu do osiąganych przychodów i marży.
  • Weryfikuj na bieżąco wysokość marży – poszczególnych projektów, linii biznesowych oraz całej firmy.

Dodatkowo – warto cyklicznie weryfikować, czy nie poluzowaliśmy polityki dotyczącej terminów płatności. Ponieważ jest to częsta sytuacja w tego typu sytuacji.

Czy warto aż tak szybko rosnąć?

Pozostając w tym temacie – warto zadać sobie powyższe pytanie. Szybki rozwój firmy ciągnie za sobą niemały oddźwięk emocjonalny. Pojawia się wiele wątpliwości dotyczących płynności, rentowności, kosztów, wyników, zespołu i szeregu innych kwestii.

Decyzja o zbyt intensywnym wzroście często wynika z chęci zaimponowania swoim znajomym, prześcignięcia konkurencji lub znajomych przedsiębiorców. Więcej w tym temacie posłuchasz w 11 odcinku podcastu „Finanse w Twojej Firmie”, gdzie w temacie szybkiego wzrostu wypowiadał się Bartosz Majewski – prezes firmy doradczej Casbeg. Sprawdź odcinek 11. 

Podsumowanie

Szybki rozwój firmy niesie za sobą szereg wyzwań. Spadający zysk przy rosnących przychodach to właśnie jedno z nich, które często zauważamy podczas naszych bezpłatnych konsultacji.

Taka sytuacja ma często miejsce w obniżonej efektywności/produktywności/utylizacji Twojego zespołu. Ze względu na dołącznie do zespołu nowych osób, zwiększoną ilość różnych prac, przeprowadzanie procesów wdrożeniowych itd.

Często pomagamy małym i średnim firmom znajdującym się w podobnej sytuacji, poprzez wdrażanie u nich narzędzi finansowych, pomagających kontrolować i sterować rozwojem. Do takich narzędzi należy m.in. budżet, narzędzia do kontroli działalności podstawowej, czy rachunek wyników.

Jeżeli chcesz porozmawiać o tym, jak moglibyśmy wesprzeć Twoją firmę, możesz zamówić bezpłatną konsultację, korzystając z przycisku poniżej.

Zamawiam bezpłatną konsultację

Wojciech Plona

Przedsiębiorca i ekspert w zarządzaniu finansami małych i średnich firm. Jako Zewnętrzny Dyrektor Finansowy (CFO) w Plona Consulting wspiera właścicieli firm w skutecznym zarządzaniu rentownością, płynnością i wynikami finansowymi. Jego firma zrealizowała ponad 450 projektów doradczych, dostarczając przedsiębiorcom kluczowe dane do podejmowania trafnych decyzji biznesowych.

Wojciech także właścicielem Plona Accounting, twórcą podcastu „Finanse w Twojej Firmie” – pierwszego w Polsce formatu w pełni poświęconego zarządzaniu finansami przedsiębiorstw – oraz organizatorem konferencji o tej samej nazwie.

Kieruje się zasadą: „Dobre decyzje biznesowe zaczynają się od twardych danych”. Prywatnie pasjonat Formuły 1 i piłki nożnej.

>> Umów się na spotkanie i skonsultuj bezpłatnie dowolny temat finansowy

 

Podobne wpisy które mogą Cię zainteresować

Zazębione stalowe koła zębate maszyny przemysłowej i napis Czym jest capex, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Czym jest capex. Dlaczego inwestycję ledwo widać w wyniku, a od razu na koncie

Capex to pieniądze wydane na majątek, który pracuje dłużej niż rok. W środku znajdziesz: gdzie szukać capeksu w bilansie i w rachunku przepływów, dlaczego maszyna warta miliony obciąża wynik co roku tylko ułamkiem swojej ceny, 2 sposoby sfinansowania tej samej inwestycji, z których jeden zostawia firmie mniej niż tydzień gotówki, najnowsze dane GUS o inwestycjach firm oraz sygnał, że firma od lat zjada własny majątek.

Więcej
Stalowe imadło zaciśnięte na stosie złotych monet i napis Koszty stałe, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Koszty stałe. Dlaczego przy spadku sprzedaży jedna firma traci część zysku, a druga wpada w stratę

Koszty stałe decydują o tym, ile zysku zostaje w gorszym roku. W środku znajdziesz: definicję, w której liczy się wolumen sprzedaży, a nie kalendarz, 2 firmy z przychodem 30 milionów i identycznym zyskiem, z których jedna po spadku sprzedaży o 20% kończy rok na minusie, wzór na stopień dźwigni operacyjnej i margines bezpieczeństwa oraz kleszcze, w których 10% wzrostu kosztów stałych zabiera ponad jedną czwartą zysku.

Więcej
Metalowy stoper z czerwoną wskazówką w ruchu i napis Płynność szybka, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
01 października 2026

Wskaźnik płynności szybkiej. Dlaczego w handlu mówi więcej niż w usługach

Wskaźnik płynności szybkiej mówi, czy firma zapłaci rachunki bez sprzedawania towaru z magazynu. W środku znajdziesz: wzór w wersji Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, mediany za 2024 rok dla 8 branż, od biur rachunkowych po produkcję maszyn, hurtownię o skali 20 milionów, w której milion kredytu na towar obniża wskaźnik do 0,8 oraz odpowiedź, dlaczego w usługach prawie pokrywa się z płynnością bieżącą, a w handlu detalicznym spada o połowę.

Więcej
Zakurzone kartony z pajęczynami na metalowym regale magazynowym i napis Bieżąca płynność, na ciemnym tle
Wojciech Plona
01 października 2026

Wskaźnik bieżącej płynności. Kiedy zapasy udają płynność

Wskaźnik bieżącej płynności liczy towar na magazynie tak samo jak pieniądze na koncie. W środku znajdziesz: jak dokładnie liczy go Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, dlaczego zapas, którego nikt nie kupi, nadal podbija wskaźnik, firmę handlową o skali 20 milionów, której wskaźnik 1,6 po odjęciu zalegającego towaru spada do 1,4, zakup za pół miliona z konta, po którym wskaźnik nie drgnie mimo prawie pustego konta oraz 3 sprawdzenia pokazujące, czy płynność opiera się na magazynie.

Więcej
Wojciech Plona w okularach i napis Magazyn kłamie na żółtym pasku, na ciemnym tle z wykresami giełdowymi
Wojciech Plona
01 października 2026

Magazyn kłamie. Dlaczego marża w raporcie co miesiąc jest inna?

Magazyn kłamie po cichu: stan magazynowy w systemie, w księgach i na hali to często 3 różne liczby, a marża brutto liczona na ich podstawie skacze z miesiąca na miesiąc. W środku znajdziesz: skąd bierze się rozjazd między systemem a księgowością, czym jest ściema na magazynie i częściowa ewidencja, case firmy handlowej, w której marża spadła po korekcie z 25% do 19%, 4 pytania do sprawdzenia własnej firmy oraz test, który w tydzień pokaże, czy problem jest punktowy czy systemowy.

Więcej
Klepsydra z przesypującym się pomarańczowym piaskiem i napis Płynność finansowa, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
29 września 2026

Wskaźnik płynności finansowej. Trzy stopnie i jak je czytać

Wskaźnik płynności finansowej to 3 wskaźniki, a każdy mówi coś innego. W środku znajdziesz: czym różni się płynność bieżąca, szybka i gotówkowa, policzone na firmie o skali 25 milionów, dlaczego płynność I stopnia u jednego autora znaczy coś zupełnie innego niż u drugiego i w GUS, najnowsze dane GUS za 2025 rok pokazujące, że w podręcznikowych widełkach mieści się tylko 11,4% firm oraz 3 rzeczy, których wskaźnik liczony na 31 grudnia nie pokaże.

Więcej
Metalowe wiadro, z którego przez dziury w dnie wycieka woda, i napis Rentowność sprzedaży, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
29 września 2026

Wskaźnik rentowności sprzedaży. Dlaczego stoi w miejscu, kiedy sprzedaż rośnie

Wskaźnik rentowności sprzedaży przy rosnących przychodach powinien iść w górę automatycznie. W środku znajdziesz: 3 poziomy wskaźnika i pytanie, na które odpowiada każdy z nich, najnowsze dane GUS za 2025 rok, dźwignię operacyjną policzoną na firmie o skali 20 milionów, w której 20% wzrostu sprzedaży mogło dać 100% wzrostu zysku oraz przykład, w którym ten sam wzrost kończy się niższym zyskiem netto, rozłożony na 3 miejsca wycieku.

Więcej
Znak drogowy z rozwidleniem dróg i napis Rentowność kapitału własnego, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
21 września 2026

Rentowność kapitału własnego. Trzymać kapitał w firmie czy go wyjąć

Rentowność kapitału własnego 24% brzmi dobrze, dopóki nie postawisz obok niej 2 liczb. W środku znajdziesz: porównanie z obligacjami po tym samym podatku, czyli 19,44% do kieszeni wobec 4,33%; rozkład wskaźnika na 3 czynniki pokazujący, czy wynik wypracował biznes, czy stopniał kapitał; mechanizm podwajający rentowność kapitału własnego bez zarobienia złotówki więcej oraz moment, w którym wysoki wskaźnik przestaje być argumentem za wypłatą.

Więcej
Kalkulator na dokumentach finansowych i napis ROA, co to za wskaźnik, na ciemnym tle z wykresami
Wojciech Plona
21 września 2026

Wskaźnik ROA. Co mówi o firmie i dlaczego spada od długu

Wskaźnik ROA mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę majątku firmy. W środku znajdziesz: dlaczego dług obniża ROA, a ROE podnosi, policzone na firmie o skali 25 milionów przychodu ze sprzedaży, mediany branżowe za 2024 rok zamiast krążących w sieci widełek bez źródła, przepis pozwalający trzymać tabor poza bilansem oraz 2 pułapki, przez które wysoki wskaźnik ROA bywa złą wiadomością.

Więcej
Kalkulator, notes i ołówki oraz napis ROE, czym jest i czemu każdy liczy go inaczej, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
21 września 2026

ROE. Co to jest i dlaczego każdy liczy je inaczej

ROE mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę kapitału własnego, tylko że nikt go nie zdefiniował i każdy liczy inaczej. W środku znajdziesz: 4 wzory na ten sam wskaźnik dające 5 punktów procentowych różnicy w tej samej firmie, mechanizm podwajający ROE bez zarobienia złotówki więcej, prawdziwe mediany branżowe zamiast krążących w sieci widełek bez źródła oraz jedną sytuację, w której ROE trzeba odłożyć na bok.

Więcej

Zacznij zarządzać firmowymi finansami

Chciałbyś szybciej analizować finanse Twojej firmy i wyciągać z nich więcej informacji? Zamów bezpłatną, 45 minutową konsultację i sprawdź, o ile prostszy może stać się Twój biznes dzięki profesjonalnym analizom finansowym!