Przejdź do treści

18 lipca 2023

Sprawozdanie finansowe – co powinien wiedzieć o nim każdy Przedsiębiorca?

Wielu Przedsiębiorców nie zdaje sobie sprawy jak potężnym narzędziem może być sprawozdanie finansowe. Nie tylko do oceny finansów swojej firmy, ale również do analizy konkurencji. Przesłuchaj odcinek podcastu i dowiedz się, co powinieneś wiedzieć o sprawozdaniu finansowym i bilansie jako Przedsiębiorca.

Sprawozdanie finansowe: Co musi wiedzieć przedsiębiorca?

Tematem poniższego odcinka podcastu jest sprawozdanie finansowe.

Poniższy artykuł został napisany na podstawie 40. odcinka podcastu Finanse w Twojej Firmie. Przesłuchaj całości korzystając z linków poniżej:

 

Aby posłuchać nagrania w całości, skorzystaj z jednego z poniższych linków:

Posłuchaj w Spotify | Posłuchaj w Apple Podcasts

Jak zapanować nad finansami firmy?

Chcesz uporządkować finanse w swojej firmie i zarządzać nimi na podstawie twardych danych? Podczas naszych bezpłatnych konsultacji dostarczamy Przedsiębiorcom dane, dzięki którym wiedzą oni wszystko co powinni wiedzieć o rentowności, marżowości, płynności i wyników finansowych swojego biznesu.

Czytaj więcej: 10 objawów chaosu w finansach Twojej firmy. 

Znaczna część Przedsiębiorców traktuje sprawozdanie finansowe, jako coś co dostają raz na rok od księgowości, bo tego wymagają przepisy i nic więcej. Nie zagłębiają się oni w szczegółową analizę, jedynie niektórzy z nich rzucą okiem na wynik finansowy na dole i uznają, że na najbliższy rok już wystarczy tych analiz finansowych.

Perspektywa CFO jest zupełnie odmienna. Traktują sprawozdanie jako źródło podstawowej informacji finansowej dotyczącej tego, gdzie jest spółka. Czyli jak widać, na tej linii często istnieje potężne niezrozumienie. Co zatem wiedzą o sprawozdaniu finansiści, a czego nie wiedzą Przedsiębiorcy, że ta luka w postrzeganiu sprawozdania jest aż tak duża?

Z czego składa się sprawozdanie finansowe?

Podstawowa wiedza, którą powinien mieć każdy Przedsiębiorca dotyczy tego, że sprawozdanie finansowe składa się z kilku elementów – przede wszystkim z rachunku zysków i strat, bilansu i rachunku przepływów pieniężnych.  

Rachunek zysków i strat

Rachunek zysków i strat informuje nas o tym, na ile firma w danym okresie była rentowna. Najczęściej spotykany układ rachunku zysków i strat to ten rodzajowy, w który wyszczególnione są koszty według rodzaju: wynagrodzenia, zużycie materiałów usługi obce czy wartość sprzedanych towarów i usług.

Znacznie rzadziej spotykany jest układ kalkulacyjny, który pokazuje nam już poziom marży, którą generujemy. Warto podkreślić, że może to być też spowodowane chęcią pokazywania informacji do opinii publicznej – jak wiadomo wyniki firm można sprawdzić i są ogólnodostępne kiedy odpowiednie organy przestrzegają prawa i składają sprawozdania finansowe. Wielokrotnie mówię o zarządczym rachunku wyników i jest to swego rodzaju bardziej szczegółowa i analityczna wersja rachunku zysków i strat w wersji kalkulacyjnej.  

Bilans

To element na którym chciałbym się trochę mocniej pochylić. Bo zauważam, że jest on tak rzadko wykorzystywany przez Przedsiębiorców, że nieustannie mnie to zadziwia. O ile do rachunku zysków i strat zagląda jeszcze sporo osób – choćby po to, żeby zobaczyć czy księgowo jest zysk, to tak z bilansu korzysta mało kto. 

Bilans pokazuje gdzie dzisiaj są pieniądze firmy, skoro nie ma ich na koncie. Prowadziliśmy przez ostatnie kilka lat całą masę projektów, w których bilans pomagał wyjaśnić tajemnicę zagubionej gotówki. 

Często dla przedsiębiorców mający mniejsze znaczenie, natomiast dla finansistów jest kluczowy

Skąd to wynika? Rachunek zysków i strat odpowiada na pytanie czy firma była rentowna, natomiast bilans odpowiada na pytanie czy firma może dalej funkcjonować.

Informacje, jakie zawarte są w bilansie mogą być przydatne dla Przedsiębiorców. Na poziomie ogólnym możesz wyczytać z niego jak wyglądają należności i zobowiązania środki pieniężne. Jaki majątek firma posiada – oczywiście ten, który nie został zamortyzowany, a to już jest jakaś informacja – np. czy firma produkcyjna ma środki trwałe czy nie.  

Bilans można podzielić na 4 grupy

Jedne z nich dotyczą aktywów, drugie pasywów – czyli w dużym skrócie to co firma posiada i to czym to finansuje. W aktywach najczęściej znajdziemy właśnie środki trwałe – maszyny, urządzenia, budynki, a także wartość magazynu, należności, środki pienieżne i udzielone pożyczki. Po drugiej stronie mamy wartości tego co firma wypracowała przez lata – kapitału własnego oraz zobowiązań – zarówno tych wobec dostawców, ale także urzędów czy banków. 

Mam bilans – i co dalej?

Mając bilans możesz przeprowadzić dokładniejszą analizę, którą można nazwać analizą finansową lub wskaźnikową. Możesz wyciągnąć z niego na przykład wskaźniki płynności – które pozwalają stosunkowo szybko sprawdzić jak firma wygląda jeżeli chodzi o właśnie płynność. Czyli chociażby taki wskaźnik jak wskaźnik płynności finansowej natychmiastowej to odniesienie dostępnych firmie środków pieniężnych i bieżących zobowiązań. I takim prostym wskaźnikiem możemy sprawdzić jaką część swoich bieżących zobowiązań może pokryć firma natychmiast – gdyby przyszła taka potrzeba. 

Z kolei w firmach, które pracują bardziej majątkiem mogą sprawdzić np. ile z danego majątku generują obecnie zysku. Czy ten majątek wykorzystywany jest w sposób efektywny finansowo.  

W kontekście sprawozdania finansowego często słyszę od Przedsiębiorców taki zarzut, że księgowość wysyła rachunek zysków i strat, tam są pokazane jakieś wyniki, ale ich kompletnie nie widać na koncie. I jak to jest, Panie Wojtku, że taki mam wynik w księgowości, a w ogóle nie wiem gdzie jest ta kasa. I uwaga – tę informację też znajdziemy w bilansie.  

Rachunek przepływów pieniężnych – czyli jak sprawdzić skąd biorą się dodatnie i ujemne przepływy finansowe

Rachunek przepływów pieniężnych mówi o tym, jak przepływały pieniądze. Która z działalności: operacyjna, inwestycyjna i finansowa przynosiła dodatnie lub ujemne przepływy. To ważne, ponieważ zestawienie rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych pozwala nam określić czy fakt, że firma w danym roku była rentowna pozwolił na wygenerowanie dodatnich przepływów finansowych – w dużym skrócie – czy zysk na papierze widać na koncie, jeżeli nie to można dokładnie zobaczyć co się stało z tymi pieniędzmi.  

Sprawozdanie finansowe – czyli narzędzie potężniejsze, niż myślisz

Oprócz badania własnej firmy, z pomocą sprawozdania finansowego możesz zbadać także inną firmę. Na przykład swojego kontrahenta. Dokumenty w przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością są ogólnodostępne. Możesz więc przykładowo sprawdzić, co słuchać u Twojej konkurencji. Jaką mają skale, jakie przychody, jakie koszty i jaki wynik. A potem – porównać ich sprawozdanie ze swoim i sprawdzić czym się różnią. Wnioski z takich ćwiczeń często są bardzo ciekawe. 

Cykliczność

Jako Właściciel firmy możesz przygotować się do lepszej analizy finansów swojej firmy. Warto abyś wiedział na co spojrzeć, kiedy dostajesz sprawozdanie finansowe od swojej księgowości. Na jakie elementy zwrócić uwagę, żeby mieć świadomość i rozumieć co one oznaczają. Co ważne podkreślam nie musisz robić tego raz w roku, a mocno wierzę, że możesz to robić raz w miesiącu.  

Przechodząc do sedna, warto abyś: 

  1. Sprawdził wartości środków pieniężnych w kasie 
  2. Zweryfikował rozrachunki (należności I zobowiazań z kontrahentami, urzędami i innymi) 
  3. Zweryfikował rozrachunki z Właścicielem 
  4. Zweryfikował wszystkie inne pozycje w bilansie, które mają w nazwie inne, pozostałe.  

Porozmawiajmy!

Zależy Ci na tym, aby efektywniej zarządzać finansami swojej firmy? Chcesz wiedzieć gdzie dzisiaj są pieniądze firmy, skoro nie ma ich na koncie? Porozmawiajmy o finansach Twojej firmy! Jako Zewnętrzny Dyrektor Finansowy chętnie wesprzemy Cię w kwestii analizowania finansów w taki sposób, który pomoże Ci podnieść rentowność i zarabiać więcej.

Korzystając z poniższego przycisku możesz zamówić bezpłatną konsultację, podczas której omówimy to, jak możemy Cię wesprzeć.

Zamawiam bezpłatną konsultację

Wojciech Plona

Przedsiębiorca i ekspert w zarządzaniu finansami małych i średnich firm. Jako Zewnętrzny Dyrektor Finansowy (CFO) w Plona Consulting wspiera właścicieli firm w skutecznym zarządzaniu rentownością, płynnością i wynikami finansowymi. Jego firma zrealizowała ponad 450 projektów doradczych, dostarczając przedsiębiorcom kluczowe dane do podejmowania trafnych decyzji biznesowych.

Wojciech także właścicielem Plona Accounting, twórcą podcastu „Finanse w Twojej Firmie” – pierwszego w Polsce formatu w pełni poświęconego zarządzaniu finansami przedsiębiorstw – oraz organizatorem konferencji o tej samej nazwie.

Kieruje się zasadą: „Dobre decyzje biznesowe zaczynają się od twardych danych”. Prywatnie pasjonat Formuły 1 i piłki nożnej.

>> Umów się na spotkanie i skonsultuj bezpłatnie dowolny temat finansowy

 

Podobne wpisy które mogą Cię zainteresować

Zazębione stalowe koła zębate maszyny przemysłowej i napis Czym jest capex, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Czym jest capex. Dlaczego inwestycję ledwo widać w wyniku, a od razu na koncie

Capex to pieniądze wydane na majątek, który pracuje dłużej niż rok. W środku znajdziesz: gdzie szukać capeksu w bilansie i w rachunku przepływów, dlaczego maszyna warta miliony obciąża wynik co roku tylko ułamkiem swojej ceny, 2 sposoby sfinansowania tej samej inwestycji, z których jeden zostawia firmie mniej niż tydzień gotówki, najnowsze dane GUS o inwestycjach firm oraz sygnał, że firma od lat zjada własny majątek.

Więcej
Stalowe imadło zaciśnięte na stosie złotych monet i napis Koszty stałe, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Koszty stałe. Dlaczego przy spadku sprzedaży jedna firma traci część zysku, a druga wpada w stratę

Koszty stałe decydują o tym, ile zysku zostaje w gorszym roku. W środku znajdziesz: definicję, w której liczy się wolumen sprzedaży, a nie kalendarz, 2 firmy z przychodem 30 milionów i identycznym zyskiem, z których jedna po spadku sprzedaży o 20% kończy rok na minusie, wzór na stopień dźwigni operacyjnej i margines bezpieczeństwa oraz kleszcze, w których 10% wzrostu kosztów stałych zabiera ponad jedną czwartą zysku.

Więcej
Metalowy stoper z czerwoną wskazówką w ruchu i napis Płynność szybka, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
01 października 2026

Wskaźnik płynności szybkiej. Dlaczego w handlu mówi więcej niż w usługach

Wskaźnik płynności szybkiej mówi, czy firma zapłaci rachunki bez sprzedawania towaru z magazynu. W środku znajdziesz: wzór w wersji Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, mediany za 2024 rok dla 8 branż, od biur rachunkowych po produkcję maszyn, hurtownię o skali 20 milionów, w której milion kredytu na towar obniża wskaźnik do 0,8 oraz odpowiedź, dlaczego w usługach prawie pokrywa się z płynnością bieżącą, a w handlu detalicznym spada o połowę.

Więcej
Zakurzone kartony z pajęczynami na metalowym regale magazynowym i napis Bieżąca płynność, na ciemnym tle
Wojciech Plona
01 października 2026

Wskaźnik bieżącej płynności. Kiedy zapasy udają płynność

Wskaźnik bieżącej płynności liczy towar na magazynie tak samo jak pieniądze na koncie. W środku znajdziesz: jak dokładnie liczy go Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, dlaczego zapas, którego nikt nie kupi, nadal podbija wskaźnik, firmę handlową o skali 20 milionów, której wskaźnik 1,6 po odjęciu zalegającego towaru spada do 1,4, zakup za pół miliona z konta, po którym wskaźnik nie drgnie mimo prawie pustego konta oraz 3 sprawdzenia pokazujące, czy płynność opiera się na magazynie.

Więcej
Wojciech Plona w okularach i napis Magazyn kłamie na żółtym pasku, na ciemnym tle z wykresami giełdowymi
Wojciech Plona
01 października 2026

Magazyn kłamie. Dlaczego marża w raporcie co miesiąc jest inna?

Magazyn kłamie po cichu: stan magazynowy w systemie, w księgach i na hali to często 3 różne liczby, a marża brutto liczona na ich podstawie skacze z miesiąca na miesiąc. W środku znajdziesz: skąd bierze się rozjazd między systemem a księgowością, czym jest ściema na magazynie i częściowa ewidencja, case firmy handlowej, w której marża spadła po korekcie z 25% do 19%, 4 pytania do sprawdzenia własnej firmy oraz test, który w tydzień pokaże, czy problem jest punktowy czy systemowy.

Więcej
Klepsydra z przesypującym się pomarańczowym piaskiem i napis Płynność finansowa, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
29 września 2026

Wskaźnik płynności finansowej. Trzy stopnie i jak je czytać

Wskaźnik płynności finansowej to 3 wskaźniki, a każdy mówi coś innego. W środku znajdziesz: czym różni się płynność bieżąca, szybka i gotówkowa, policzone na firmie o skali 25 milionów, dlaczego płynność I stopnia u jednego autora znaczy coś zupełnie innego niż u drugiego i w GUS, najnowsze dane GUS za 2025 rok pokazujące, że w podręcznikowych widełkach mieści się tylko 11,4% firm oraz 3 rzeczy, których wskaźnik liczony na 31 grudnia nie pokaże.

Więcej
Metalowe wiadro, z którego przez dziury w dnie wycieka woda, i napis Rentowność sprzedaży, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
29 września 2026

Wskaźnik rentowności sprzedaży. Dlaczego stoi w miejscu, kiedy sprzedaż rośnie

Wskaźnik rentowności sprzedaży przy rosnących przychodach powinien iść w górę automatycznie. W środku znajdziesz: 3 poziomy wskaźnika i pytanie, na które odpowiada każdy z nich, najnowsze dane GUS za 2025 rok, dźwignię operacyjną policzoną na firmie o skali 20 milionów, w której 20% wzrostu sprzedaży mogło dać 100% wzrostu zysku oraz przykład, w którym ten sam wzrost kończy się niższym zyskiem netto, rozłożony na 3 miejsca wycieku.

Więcej
Znak drogowy z rozwidleniem dróg i napis Rentowność kapitału własnego, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
21 września 2026

Rentowność kapitału własnego. Trzymać kapitał w firmie czy go wyjąć

Rentowność kapitału własnego 24% brzmi dobrze, dopóki nie postawisz obok niej 2 liczb. W środku znajdziesz: porównanie z obligacjami po tym samym podatku, czyli 19,44% do kieszeni wobec 4,33%; rozkład wskaźnika na 3 czynniki pokazujący, czy wynik wypracował biznes, czy stopniał kapitał; mechanizm podwajający rentowność kapitału własnego bez zarobienia złotówki więcej oraz moment, w którym wysoki wskaźnik przestaje być argumentem za wypłatą.

Więcej
Kalkulator na dokumentach finansowych i napis ROA, co to za wskaźnik, na ciemnym tle z wykresami
Wojciech Plona
21 września 2026

Wskaźnik ROA. Co mówi o firmie i dlaczego spada od długu

Wskaźnik ROA mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę majątku firmy. W środku znajdziesz: dlaczego dług obniża ROA, a ROE podnosi, policzone na firmie o skali 25 milionów przychodu ze sprzedaży, mediany branżowe za 2024 rok zamiast krążących w sieci widełek bez źródła, przepis pozwalający trzymać tabor poza bilansem oraz 2 pułapki, przez które wysoki wskaźnik ROA bywa złą wiadomością.

Więcej
Kalkulator, notes i ołówki oraz napis ROE, czym jest i czemu każdy liczy go inaczej, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
21 września 2026

ROE. Co to jest i dlaczego każdy liczy je inaczej

ROE mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę kapitału własnego, tylko że nikt go nie zdefiniował i każdy liczy inaczej. W środku znajdziesz: 4 wzory na ten sam wskaźnik dające 5 punktów procentowych różnicy w tej samej firmie, mechanizm podwajający ROE bez zarobienia złotówki więcej, prawdziwe mediany branżowe zamiast krążących w sieci widełek bez źródła oraz jedną sytuację, w której ROE trzeba odłożyć na bok.

Więcej

Zacznij zarządzać firmowymi finansami

Chciałbyś szybciej analizować finanse Twojej firmy i wyciągać z nich więcej informacji? Zamów bezpłatną, 45 minutową konsultację i sprawdź, o ile prostszy może stać się Twój biznes dzięki profesjonalnym analizom finansowym!