Przejdź do treści

29 marca 2023

Czy Excel wystarczy w firmowych finansach?

Wybór systemów do ewidencji, przetwarzania i wizualizacji danych finansowych bywa dla Przedsiębiorców zawiłym tematem. Pytanie czy Excel wystarczy Ci w finansach?

Czy Excel wystarczy Ci w finansach?

Wybór systemów do ewidencji, przetwarzania i wizualizacji danych finansowych bywa dla Przedsiębiorców zawiłym tematem. Poniższy artykuł dotyczący tego, czy Excel wystarczy w firmowych finansach został spisany na podstawie 32. odcinka podcastu Finanse w Twojej Firmie.

Aby posłuchać nagrania w całości, skorzystaj z jednego z poniższych linków:

Posłuchaj w Spotify | Posłuchaj w Apple Podcasts

Z jakich systemów informatycznych korzystać w firmowych finansach?

W 31. odcinku podcastu poruszaliśmy kwestię tego, na co warto zwrócić uwagę przy wdrożeniu systemu ERP – a dziś, w pewnym sensie zostając w temacie porozmawiamy o kwestii tego czy i kiedy taki czy inny system jest w ogóle Twojej firmie potrzebny. Bo tytułem dzisiejszego odcinka jest często otrzymywane przez nas pytanie „Czy w finansach wystarczy Ci Excel?”.

W dzisiejszych czasach istnieją narzędzia na prawie wszystko. Co prawdopodobnie przyspieszy jeszcze mocniej, biorąc pod uwagę ostatnie postępy w dziedzinie sztucznej inteligencji. Dlatego wielu Przedsiębiorców z którymi rozmawiamy zastanawia się, czy Excel jest dla nich właściwym wyborem. Dlatego właśnie dziś opowiem Wam trochę o naszym spojrzeniu na ten temat i doświadczeniach, które zebraliśmy realizując w Plona Consulting ponad 300 projektów. Ten odcinek będzie dotyczyć przede wszystkim tego, czy Excel jest dla Ciebie dobrym wyborem jeżeli chodzi o tworzenie analiz finansowych oraz tego, kiedy warto pomyśleć o innych wyborach i co to mogą być za wybory.

Excel – dlaczego jest tak popularny?

Jako Zewnętrzny Dyrektor Finansowy zauważamy, że Excel nie bez powodu jest aż tak niesamowicie popularny jak jest, ale tak jak wiele innych programów, wymaga on kompetentnego użytkownika, żeby móc osiągnąć pełen potencjał. Na początek warto powiedzieć jakie mamy alternatywy narzędzi – oczywiście będę mówił o tych, które znam lub o tych, które widzę, że się sprawdzają.

Tutaj mogę podzielić analizy na 3 etapy:

  1. Ewidencja danych
  2. Przetwarzanie danych
  3. Wizualizacja

Poniżej krótko opisaliśmy każdy z tych etapów i wskazaliśmy jakie narzędzia mogą zostać w nim wykorzystane.

Ewidencja danych

W przypadku ewidencji danych jest kilka narzędzi, które możesz wykorzystać. A są to między innymi…

  • Excel lub Google Sheets,
  • Systemy ERP,
  • Systemy sprzedażowo-magazynowe,
  • Systemy księgowe.

To najczęstsze źródła, gdzie są gromadzone dane i skąd można je wyciągać.

Zapamiętaj: W przypadku Excela i Google Sheets warto pamiętać, aby dane były ułożone w układzie bazodanowym co znacząco ułatwia prace i późniejsze analizy.

Z drugiej strony w przypadku systemów ERP, systemów sprzedażowo magazynowych lub do fakturowania często widzę pewną prawidłowość, że jeżeli to bardziej rozwinięte systemy to mają mnóstwo opcji, z których mało kto korzysta – na przykład użytkownicy nie wiedzą, że mogą kategoryzować przychody i koszty według dowolnego układu, z drugiej strony warto zwrócić uwagę czy obecne systemy nie sa za bardzo ograniczone i nie można wprowadzić dodatkowych opcji co naturalnie utrudnia nam rozwój systemu do analizy. Często w takich sytuacjach, w których nie ma dodatkowa ewidencja, przetwarzanie lub słowniki znajdują się w narzędziach typ excel, gogle sheets lub innych.

Przetwarzanie danych

Do przetwarzania danych można wykorzystać:

  • Excela lub Google Sheets,
  • Systemy ERP,
  • a także operacje np. w power BI.

W przypadku przetwarzania tutaj kluczowy jest układ danych i możliwość łączenia ze sobą tych informacji. Dlatego tak ważna jest ewidencja i sposób układania tych danych. W przypadku kiedy mamy system ERP, który nie przetwarza danych do postaci którą byśmy oczekiwali, kluczowa jest możliwość eksportu (na przykład do Excela).

Wizualizacja danych

W formie podstawowej, Excel zawiera funkcje wizualizacji danych. Natomiast do wizualizacji danych często wykorzystywane są także narzędzia klasy BI, które świetnie sobie radzą z wizualizacją i biją Excela na głowę.

Excel vs Google Sheets

Wiele osób pyta nas co wybrać, mając do wyboru Excela i Google Sheets. Co pewnie rozczaruje wiele osób – tutaj też nie ma prostej odpowiedzi. Oto, co warto wziąć pod uwagę decydując się na wybór jednego z tych narzędzi.

Znajomość narzędzi i przyzwyczajenia

Funkcje tych narzędzi są do siebie podobne. Możliwości ich wykorzystania również. Dlatego z naszej perspektywy jedną z kluczowych kwestii przy dokonywaniu wyboru jest znajomość tych narzędzi oraz przyzwyczajeń.

Jak duże są Twoje zbiory danych?

W momencie pisania tego artykułu, Excel znacznie lepiej radzi sobie przy bardzo dużych zbiorach danych. Jeżeli Twoja baza danych, na której zamierzasz pracować, będzie zawierać setki tysięcy rekordów, warto rozważyć korzystanie z Excela.

Serwery i przechowywanie danych

Google Sheets ma świetnie rozwiązaną kwestię przechowywania danych w sposób, który nie wymaga od Ciebie dodatkowej inwestycji w serwery lub martwienia się o przechowywanie danych. Jeżeli znaczącym problemem dla Ciebie będzie zorganizowanie tego obszaru – pomyśl o wykorzystaniu Google Sheets.

Integracje

W momencie pisania tego artykułu, Google Sheets lepiej radzi sobie z kwestią integracji – ma łatwe do wykorzystania API, które ułatwia integrację arkuszy z innymi systemami.

Inne dostępne systemy

Jako alternatywę tych systemów, warto sprawdzić także AirTable, które bywa czasami określane mianem „Excela na sterydach”. Daje on duże możliwości integracji i łączenia danych z wielu miejsc. Dodatkowo, AirTable ułatwia także automatyzacje, co może wprowadzić część firm na jeszcze wyższy poziom zarządzania finansami.

Czy Excel wystarczy w Twojej firmie?

Podsumowując – odpowiedź na pytanie „Czy Excel wystarczy w finansach Twojej firmy” brzmi… To zależy na którym etapie jesteś. Zatem…

  • W przypadku mniejszych firm Excel jest świetnym wyborem. Pozwoli Ci zebrać dane, stworzyć podstawowe narzędzia finansowe i zwizualizować wyniki. Dodatkowo, jego koszty nie są duże oraz bardzo wiele osób już zna ten system.
  • W przypadku większych organizacji, w których pojawia się większa ilość danych, warto sprawdzić, jak możemy wykorzystywać inne narzędzia na etapie ewidencji, przetwarzania i wizualizacji danych.

Chcesz właściwie poukładać finanse Twojej firmy?

Jako firma doradcza, wspieramy Przedsiębiorców prowadzących małe i średnie firmy w zarządzaniu finansami.

Jeżeli zastanawiasz się nad tym, z jakich narzędzi korzystać, jakie tworzyć analizy i możesz zamówić bezpłatną konsultację. Podczas takiej rozmowy lepiej poznamy Twój biznes oraz opowiemy o tym, jak możemy Cię wesprzeć.

Zamawiam bezpłatną konsultację

Wojciech Plona

Przedsiębiorca i ekspert w zarządzaniu finansami małych i średnich firm. Jako Zewnętrzny Dyrektor Finansowy (CFO) w Plona Consulting wspiera właścicieli firm w skutecznym zarządzaniu rentownością, płynnością i wynikami finansowymi. Jego firma zrealizowała ponad 450 projektów doradczych, dostarczając przedsiębiorcom kluczowe dane do podejmowania trafnych decyzji biznesowych.

Wojciech także właścicielem Plona Accounting, twórcą podcastu „Finanse w Twojej Firmie” – pierwszego w Polsce formatu w pełni poświęconego zarządzaniu finansami przedsiębiorstw – oraz organizatorem konferencji o tej samej nazwie.

Kieruje się zasadą: „Dobre decyzje biznesowe zaczynają się od twardych danych”. Prywatnie pasjonat Formuły 1 i piłki nożnej.

>> Umów się na spotkanie i skonsultuj bezpłatnie dowolny temat finansowy

 

Podobne wpisy które mogą Cię zainteresować

Zazębione stalowe koła zębate maszyny przemysłowej i napis Czym jest capex, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Czym jest capex. Dlaczego inwestycję ledwo widać w wyniku, a od razu na koncie

Capex to pieniądze wydane na majątek, który pracuje dłużej niż rok. W środku znajdziesz: gdzie szukać capeksu w bilansie i w rachunku przepływów, dlaczego maszyna warta miliony obciąża wynik co roku tylko ułamkiem swojej ceny, 2 sposoby sfinansowania tej samej inwestycji, z których jeden zostawia firmie mniej niż tydzień gotówki, najnowsze dane GUS o inwestycjach firm oraz sygnał, że firma od lat zjada własny majątek.

Więcej
Stalowe imadło zaciśnięte na stosie złotych monet i napis Koszty stałe, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
02 października 2026

Koszty stałe. Dlaczego przy spadku sprzedaży jedna firma traci część zysku, a druga wpada w stratę

Koszty stałe decydują o tym, ile zysku zostaje w gorszym roku. W środku znajdziesz: definicję, w której liczy się wolumen sprzedaży, a nie kalendarz, 2 firmy z przychodem 30 milionów i identycznym zyskiem, z których jedna po spadku sprzedaży o 20% kończy rok na minusie, wzór na stopień dźwigni operacyjnej i margines bezpieczeństwa oraz kleszcze, w których 10% wzrostu kosztów stałych zabiera ponad jedną czwartą zysku.

Więcej
Metalowy stoper z czerwoną wskazówką w ruchu i napis Płynność szybka, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
01 października 2026

Wskaźnik płynności szybkiej. Dlaczego w handlu mówi więcej niż w usługach

Wskaźnik płynności szybkiej mówi, czy firma zapłaci rachunki bez sprzedawania towaru z magazynu. W środku znajdziesz: wzór w wersji Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, mediany za 2024 rok dla 8 branż, od biur rachunkowych po produkcję maszyn, hurtownię o skali 20 milionów, w której milion kredytu na towar obniża wskaźnik do 0,8 oraz odpowiedź, dlaczego w usługach prawie pokrywa się z płynnością bieżącą, a w handlu detalicznym spada o połowę.

Więcej
Zakurzone kartony z pajęczynami na metalowym regale magazynowym i napis Bieżąca płynność, na ciemnym tle
Wojciech Plona
01 października 2026

Wskaźnik bieżącej płynności. Kiedy zapasy udają płynność

Wskaźnik bieżącej płynności liczy towar na magazynie tak samo jak pieniądze na koncie. W środku znajdziesz: jak dokładnie liczy go Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, dlaczego zapas, którego nikt nie kupi, nadal podbija wskaźnik, firmę handlową o skali 20 milionów, której wskaźnik 1,6 po odjęciu zalegającego towaru spada do 1,4, zakup za pół miliona z konta, po którym wskaźnik nie drgnie mimo prawie pustego konta oraz 3 sprawdzenia pokazujące, czy płynność opiera się na magazynie.

Więcej
Wojciech Plona w okularach i napis Magazyn kłamie na żółtym pasku, na ciemnym tle z wykresami giełdowymi
Wojciech Plona
01 października 2026

Magazyn kłamie. Dlaczego marża w raporcie co miesiąc jest inna?

Magazyn kłamie po cichu: stan magazynowy w systemie, w księgach i na hali to często 3 różne liczby, a marża brutto liczona na ich podstawie skacze z miesiąca na miesiąc. W środku znajdziesz: skąd bierze się rozjazd między systemem a księgowością, czym jest ściema na magazynie i częściowa ewidencja, case firmy handlowej, w której marża spadła po korekcie z 25% do 19%, 4 pytania do sprawdzenia własnej firmy oraz test, który w tydzień pokaże, czy problem jest punktowy czy systemowy.

Więcej
Klepsydra z przesypującym się pomarańczowym piaskiem i napis Płynność finansowa, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
29 września 2026

Wskaźnik płynności finansowej. Trzy stopnie i jak je czytać

Wskaźnik płynności finansowej to 3 wskaźniki, a każdy mówi coś innego. W środku znajdziesz: czym różni się płynność bieżąca, szybka i gotówkowa, policzone na firmie o skali 25 milionów, dlaczego płynność I stopnia u jednego autora znaczy coś zupełnie innego niż u drugiego i w GUS, najnowsze dane GUS za 2025 rok pokazujące, że w podręcznikowych widełkach mieści się tylko 11,4% firm oraz 3 rzeczy, których wskaźnik liczony na 31 grudnia nie pokaże.

Więcej
Metalowe wiadro, z którego przez dziury w dnie wycieka woda, i napis Rentowność sprzedaży, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
29 września 2026

Wskaźnik rentowności sprzedaży. Dlaczego stoi w miejscu, kiedy sprzedaż rośnie

Wskaźnik rentowności sprzedaży przy rosnących przychodach powinien iść w górę automatycznie. W środku znajdziesz: 3 poziomy wskaźnika i pytanie, na które odpowiada każdy z nich, najnowsze dane GUS za 2025 rok, dźwignię operacyjną policzoną na firmie o skali 20 milionów, w której 20% wzrostu sprzedaży mogło dać 100% wzrostu zysku oraz przykład, w którym ten sam wzrost kończy się niższym zyskiem netto, rozłożony na 3 miejsca wycieku.

Więcej
Znak drogowy z rozwidleniem dróg i napis Rentowność kapitału własnego, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
21 września 2026

Rentowność kapitału własnego. Trzymać kapitał w firmie czy go wyjąć

Rentowność kapitału własnego 24% brzmi dobrze, dopóki nie postawisz obok niej 2 liczb. W środku znajdziesz: porównanie z obligacjami po tym samym podatku, czyli 19,44% do kieszeni wobec 4,33%; rozkład wskaźnika na 3 czynniki pokazujący, czy wynik wypracował biznes, czy stopniał kapitał; mechanizm podwajający rentowność kapitału własnego bez zarobienia złotówki więcej oraz moment, w którym wysoki wskaźnik przestaje być argumentem za wypłatą.

Więcej
Kalkulator na dokumentach finansowych i napis ROA, co to za wskaźnik, na ciemnym tle z wykresami
Wojciech Plona
21 września 2026

Wskaźnik ROA. Co mówi o firmie i dlaczego spada od długu

Wskaźnik ROA mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę majątku firmy. W środku znajdziesz: dlaczego dług obniża ROA, a ROE podnosi, policzone na firmie o skali 25 milionów przychodu ze sprzedaży, mediany branżowe za 2024 rok zamiast krążących w sieci widełek bez źródła, przepis pozwalający trzymać tabor poza bilansem oraz 2 pułapki, przez które wysoki wskaźnik ROA bywa złą wiadomością.

Więcej
Kalkulator, notes i ołówki oraz napis ROE, czym jest i czemu każdy liczy go inaczej, na ciemnym tle z wykresami finansowymi
Wojciech Plona
21 września 2026

ROE. Co to jest i dlaczego każdy liczy je inaczej

ROE mówi, ile zysku netto przypada na złotówkę kapitału własnego, tylko że nikt go nie zdefiniował i każdy liczy inaczej. W środku znajdziesz: 4 wzory na ten sam wskaźnik dające 5 punktów procentowych różnicy w tej samej firmie, mechanizm podwajający ROE bez zarobienia złotówki więcej, prawdziwe mediany branżowe zamiast krążących w sieci widełek bez źródła oraz jedną sytuację, w której ROE trzeba odłożyć na bok.

Więcej

Zacznij zarządzać firmowymi finansami

Chciałbyś szybciej analizować finanse Twojej firmy i wyciągać z nich więcej informacji? Zamów bezpłatną, 45 minutową konsultację i sprawdź, o ile prostszy może stać się Twój biznes dzięki profesjonalnym analizom finansowym!